Zincirleme indirimler neden toplanmaz?
“Sezon indirimine ek sepette %10” ya da toptancının sunduğu “%20 + %10 + %5” gibi teklifler, ilk bakışta oranların toplamı kadar indirim yapılıyormuş gibi görünür. Oysa her indirim bir önceki indirimli fiyat üzerinden uygulanır. Art arda indirim hesaplama aracı liste fiyatını ve oranları (boşluk ya da virgülle ayrılmış) alır; son fiyatı, toplam etkin indirimi, oranların basit toplamını, toplam tasarrufu ve her adımın dökümünü gösterir.
Yöntem şudur: Son fiyat = liste fiyatı × (1 − i₁) × (1 − i₂) × … Etkin indirim = 1 − (1 − i₁) × (1 − i₂) × … Bu çarpımsal yapı yüzünden etkin indirim her zaman oranların toplamından küçük kalır. Aynı mantık art arda yapılan zamlarda ve yüzde değişimlerde de geçerlidir; bunu bileşik yüzde değişim hesaplamasında görebilirsin.
Örnek: 1.000 TL liste fiyatlı bir ürüne sırasıyla %20, %10 ve %5 indirim uygulanıyor. İlk adımda fiyat 800 TL, ikinci adımda 720 TL, üçüncü adımda 684 TL olur. Toplam tasarruf 316 TL, etkin indirim %31,6’dır. Oranların basit toplamı %35 olduğu için aradaki 3,4 puanlık fark, art arda indirim hesaplama yapılmadan gözden kaçar.
Bayiler, toptan alım yapan işletmeler, satın alma uzmanları ve kampanyaları karşılaştıran tüketiciler bu hesabı kullanır. Oranların sırası sonucu değiştirmez; ancak bir indirim sabit TL tutarındaysa sıra önem kazanır. Tek bir indirim için indirim hesaplama aracı yeterlidir. Bayi iskontoları sonrası kendi satış fiyatını belirlemek için satış fiyatı hesaplamasını kullanabilirsin. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; faturadaki iskonto sırası ve koşullar esastır.