Bileşik faiz hesaplama ve faizin faizi
Bileşik faizde her dönem kazanılan faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki dönem bu büyümüş tutar üzerinden yeniden faiz işler. Uzun vadede bu “faizin faizi” etkisi, birikimin beklenenden çok daha hızlı büyümesini sağlar. Bu bileşik faiz hesaplama aracı anaparayı, yıllık nominal oranı, süreyi ve faizin ne sıklıkla ekleneceğini (yıllık, altı aylık, üç aylık, aylık ya da günlük) alır. İstersen her ay eklenecek düzenli bir tutar da girebilirsin. Sonuçta vade sonu tutarı, toplam faiz kazancı, toplam yatırılan para, efektif yıllık faiz ve yıllara göre bakiye tablosu verilir.
Temel formül şöyledir: Gelecek değer = Anapara × (1 + r / m)^(m × t). Burada r yıllık nominal oran, m yıl içindeki faiz ekleme sayısı, t ise yıl cinsinden süredir. Aylık katkılar ay sonunda eklenir ve kendi faizlerini kazanmaya başlar.
Örnek
100.000 TL’yi yıllık %40 nominal oranla, aylık bileşik olarak 3 yıl tuttuğunu düşün. Aylık oran yaklaşık %3,33 olur ve 36 ay sonunda tutar 100.000 × (1,0333)^36 ≈ 325.580 TL’ye ulaşır. Efektif yıllık faiz %48,21 çıkar; yani aylık bileşikleşme nominal %40’ı fiilen %48’in üzerine taşır.
Nominal ve efektif oranları birbirine çevirmek için nominal-efektif faiz dönüştürücüsünü kullanabilirsin. Paranın kaç yılda ikiye katlanacağını kabaca görmek için 72 kuralı aracı pratiktir. Getirinin alım gücünü koruyup korumadığını anlamak içinse sonucu enflasyon hesaplayıcısıyla karşılaştır.
Hesap sabit bir oran varsayar; gerçekte oranlar dönemden döneme değişebilir ve vergi kesintileri getiriyi azaltır. Sonuçlar yatırım tavsiyesi değil, planlama için bir tahmindir; gerçek getiriyi her zaman ürünün koşullarıyla karşılaştır.