EOQ ile ne kadar sipariş vermelisin?
Çok sık küçük sipariş vermek sipariş masrafını, nadiren büyük sipariş vermek depo ve sermaye maliyetini artırır. Ekonomik sipariş miktarı hesaplama bu iki gider arasındaki dengeyi bulur. Araca yıllık talebi, sipariş başına maliyeti ve birim başına yıllık stok tutma maliyetini girdiğinde ekonomik sipariş miktarı, yıllık sipariş sayısı ve sipariş aralığı birlikte çıkar.
Kullanılan klasik Wilson formülü şudur: EOQ = √(2 × Yıllık talep × Sipariş maliyeti / Birim stok tutma maliyeti). Bu noktada yıllık sipariş verme gideri ile yıllık stok tutma gideri birbirine eşitlenir ve toplam maliyet en düşük seviyeye iner. Karekök adımını elle doğrulamak istersen karekök hesaplayıcıyı kullanabilirsin.
Örnek: yılda 12.000 adet satılan bir ürün için her sipariş 100 TL masraf yaratıyor, bir adedi depoda bir yıl tutmak 6 TL tutuyor. √(2 × 12.000 × 100 / 6) = √400.000 ≈ 632 adet bulunur. Bu durumda yılda yaklaşık 19 sipariş verilir, siparişler arası süre 19 gün civarındadır ve yıllık toplam stok maliyeti 3.794,73 TL olur.
Model talebin yıl boyunca sabit, tedarik süresinin belli ve toplu alım indiriminin olmadığını varsayar. Talebin dalgalı olduğu işlerde EOQ değerini güvenlik stoğu ve yeniden sipariş noktası ile birlikte düşünmek gerekir. Stoğun ne kadar hızlı döndüğünü izlemek için stok devir hızı hesabına da göz atabilirsin. Stok tutma maliyetine kira, sigorta, fire ve bağlanan sermayenin getirisini eklemeyi unutma; bu kalem eksik girilirse önerilen miktar gereğinden büyük çıkar. Tedarikçin minimum sipariş adedi şart koşuyorsa sonucu bu sınıra göre yukarı yuvarla.