Ekonomik sipariş miktarı

Sık ve küçük sipariş verirsen her siparişin sabit masrafı birikir; seyrek ve büyük sipariş verirsen depoda bekleyen mal sermayeni bağlar. Ekonomik sipariş miktarı (EOQ), bu iki maliyetin dengelendiği noktayı bulan klasik bir stok yönetimi modelidir.

Formül

EOQ = √(2 × D × S / H)

• D: yıllık talep (adet)
• S: sipariş başına sabit maliyet (nakliye, işlem, onay süreci)
• H: bir birimi bir yıl stokta tutmanın maliyeti

Örnek

Bir dükkân yılda 12.000 adet ürün satıyor, her sipariş 500 TL masraf çıkarıyor ve bir ürünü bir yıl depoda tutmak 30 TL'ye mal oluyor. √(2 × 12.000 × 500 / 30) = √400.000 ≈ 632 adet. Yılda yaklaşık 19 sipariş verilir. Bu miktarda yıllık sipariş maliyeti ile ortalama stok taşıma maliyeti birbirine eşitlenir; ikisi de yaklaşık 9.487 TL'dir ve bu eşitlik modelin karakteristik sonucudur. Kendi verilerinle ekonomik sipariş miktarını hızlıca bulabilirsin.

Varsayımlar ve sınırlar

Model talebin yıl boyunca sabit, tedarik süresinin bilinen ve birim fiyatın miktardan bağımsız olduğunu varsayar. Gerçekte miktar indirimleri, mevsimsellik ve stoksuz kalma riski vardır; bu yüzden sonuç bir başlangıç noktası olarak kullanılmalıdır. Güvenlik stoku ve yeniden sipariş noktası ayrıca belirlenir.

İlişkili göstergeler

Stok politikası değiştiğinde stok devir hızı da değişir. Stokların ne kadar hızlı döndüğünü stok devir hızı hesaplamasıyla takip edebilirsin.