Kâr marjı

İki ürünü aynı fiyata satıp birinden çok daha az kazanmak mümkündür; aradaki farkı gösteren ölçü kâr marjıdır. Fiyatlama, indirim kararı ve pazaryeri satışlarında kârlılığı kontrol etmenin ilk adımı bu orandır.

Formül

Kâr marjı (%) = (Satış fiyatı − Maliyet) ÷ Satış fiyatı × 100

Örnek: Maliyeti 80 TL olan bir ürünü 100 TL'ye satarsan kâr 20 TL, kâr marjı %20 olur. Aynı ürüne maliyet üzerinden bakarsan kâr oranı (markup) 20 ÷ 80 = %25 çıkar. Marj satış fiyatına, markup maliyete göre hesaplanır; bu yüzden markup her zaman marjdan büyüktür. Satıcıların "%25 kâr koydum" deyip %20 marj elde etmesi bu farktan kaynaklanır. İkisi arasındaki dönüşümü markup marj dönüştürücüsüyle yapabilirsin.

Marj türleri

• Brüt kâr marjı: Yalnızca satılan malın maliyeti düşülür.
• Faaliyet kâr marjı: Kira, personel, pazarlama gibi faaliyet giderleri de düşülür.
• Net kâr marjı: Finansman giderleri ve vergiler dahil tüm giderlerden sonra kalan kârın satışlara oranıdır.

Bir şirketin brüt marjı yüksek, net marjı düşük olabilir; bu, giderlerin kârı erittiğini gösterir. Katmanlı hesap için brüt ve net kâr marjı aracı uygundur.

Dikkat edilecekler

Hedef marjdan satış fiyatı bulurken maliyete yüzde eklemek yanlış sonuç verir. %30 marj isteyen ve maliyeti 70 TL olan biri fiyatı 70 ÷ (1 − 0,30) = 100 TL olarak belirlemelidir; 70 × 1,30 = 91 TL ise yalnızca %23 marj sağlar. Marjı hesaplarken KDV hariç fiyatları kullanmak, komisyon ve kargo gibi değişken giderleri unutmamak da önemlidir.