Brüt kâr marjı
Kısa tanım
Brüt kâr marjı, satış gelirinden satılan malın maliyeti çıkarıldıktan sonra kalan brüt kârın satışlara oranıdır.
Diğer adları: Gross margin
Bir ürünü satarak kazandığın her 100 liranın ne kadarı, o ürünü üretmenin ya da satın almanın doğrudan maliyetini karşıladıktan sonra elinde kalıyor? Brüt kâr marjı bu soruya cevap verir. Kira, maaş, reklam ve vergi gibi giderler henüz hesaba katılmaz; yalnızca ürünün kendisine odaklanılır.
Nasıl hesaplanır?
Brüt kâr = Net satışlar − Satılan malın maliyeti (SMM)
Brüt kâr marjı = Brüt kâr / Net satışlar × 100
Örnek: Bir e-ticaret işletmesi yılda 800.000 TL satış yapıyor ve sattığı ürünlerin alış maliyeti 500.000 TL. Brüt kâr 300.000 TL, brüt kâr marjı 300.000 / 800.000 = %37,5 olur. Faaliyet giderleri ve vergiler düşüldükten sonra 80.000 TL kalıyorsa net kâr marjı %10'dur. İki marjı birlikte brüt ve net kâr marjı hesaplama aracında görebilirsin.
Net kâr marjından farkı
- Brüt marj: Ürün düzeyinde verimliliği, fiyatlama gücünü ve tedarik maliyetini gösterir.
- Net marj: Bütün giderler ve vergiler sonrası işletmenin gerçek kârlılığını gösterir.
Brüt marjı yüksek ama net marjı düşük bir işletmede sorun genellikle genel giderlerdedir.
Marj ile kâr oranını karıştırma
100 TL'ye aldığın ürünü 150 TL'ye satarsan maliyet üzerine kâr oranı (markup) %50'dir; ancak brüt marj 50 / 150 = %33,3'tür. Fiyatlamada bu iki kavramı karıştırmak beklenenden düşük kâra yol açar. Dönüşüm için markup marj dönüştürücüyü kullanabilirsin.
Sektöre göre değerlendir
Yazılım gibi sektörlerde brüt marj çok yüksek, gıda perakendesinde ise düşüktür. Bu nedenle oranı rakiplerinle ve kendi geçmiş dönemlerinle kıyaslamak, tek başına yorumlamaktan daha anlamlıdır.