Şüpheli alacak

Ticarette veresiye satış yapan her işletme bir noktada ödemesi gecikmiş müşterilerle karşılaşır. Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesi, tahsili şüpheli hâle gelen alacaklar için işletmeye bir imkân tanır: bu alacaklar için karşılık ayrılarak tutar o yılın gideri olarak yazılabilir.

Hangi alacak şüpheli sayılır?

• Dava veya icra safhasında bulunan alacaklar.
• Yapılan protestoya veya yazı ile birden fazla istenmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş, dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar.

Ayrıca alacağın işletmenin faaliyetiyle ilgili olması ve teminatsız kısmı için karşılık ayrılması gerekir. Teminatlı kısım için karşılık ayrılamaz.

Örnek

Bir şirket bir müşterisinden olan 250.000 TL'lik alacağı için icra takibi başlatmış, alacağın 50.000 TL'lik kısmı da teminat mektubuyla güvence altında olsun. Şirket teminatsız 200.000 TL için şüpheli alacak karşılığı ayırır. Kurumlar vergisi oranı %25 ise bu gider yaklaşık 50.000 TL vergi etkisi yaratır; etkisini kurumlar vergisi hesabında görebilirsin. Alacak sonradan tahsil edilirse tahsil edilen tutar gelir yazılır. İcra sürecinin maliyetini de icra masrafı hesaplamasıyla tahmin edebilirsin.

Değersiz alacakla farkı

Şüpheli alacakta tahsil imkânı hâlâ vardır; değersiz alacakta (VUK md. 322) ise kesinleşmiş bir mahkeme kararı ya da kanuni bir belgeyle tahsil imkânının kalmadığı ortaya konmuştur ve alacak doğrudan kayıtlardan çıkarılır.

Şüpheli alacakların büyümesini önlemenin yolu tahsilat süresini izlemektir; alacak devir süresi uzuyorsa kredi politikası gözden geçirilmelidir. Bu açıklama genel niteliktedir; uygulama için mali müşavirine danış.