Serbest meslek makbuzu

Bir avukata dava ücreti ödediğinde, bir mimardan proje aldığında ya da bağımsız çalışan bir danışmana hizmet bedeli verdiğinde karşılığında fatura değil serbest meslek makbuzu alırsın. Vergi Usul Kanunu'na göre serbest meslek kazancı elde edenler, tahsil ettikleri her ücret için bu belgeyi düzenlemek zorundadır; belirli şartları taşıyanlar için makbuz elektronik ortamda e-SMM olarak kesilir.

Makbuzdaki kalemler

• Brüt ücret: Hizmetin vergiler düşülmeden önceki bedeli
• Gelir vergisi stopajı: Hizmeti alan işletme veya kurum ise brüt ücretten kesip vergi dairesine yatırır
• Net ücret: Brüt ücretten stopaj düşüldükten sonra kalan tutar
• KDV: Brüt ücret üzerinden hesaplanır ve tahsil edilecek tutara eklenir

Örnek hesap

Örnek olarak stopaj ve KDV oranının %20 olduğunu varsay. Brüt ücret 10.000 TL ise stopaj 2.000 TL, net ücret 8.000 TL, KDV 2.000 TL olur. Hizmeti alan şirket serbest meslek erbabına 8.000 + 2.000 = 10.000 TL öder, 2.000 TL stopajı ise kendisi beyan edip yatırır. Elde edilmek istenen net tutardan geriye doğru brütü bulmak ya da güncel oranlarla hesap yapmak için serbest meslek makbuzu hesaplama aracını kullanabilirsin.

Faturadan farkı

Fatura ticari kazanç sahiplerinin mal ve hizmet satışında kullandığı belgedir. Serbest meslek makbuzu ise sermayeden çok kişisel bilgi ve mesleki uzmanlığa dayanan, bir işverene bağlı olmadan yürütülen faaliyetler içindir. Makbuz tahsilat esasına göre düzenlenir: ücret ne zaman alınırsa o tarihte kesilir.

Dikkat edilecek noktalar

Hizmeti bir şahıs, yani stopaj sorumlusu olmayan bir kişi alıyorsa stopaj kesilmez ve brüt ücretin tamamı ödenir. Bazı hizmetlerde KDV tevkifatı da uygulanabilir. Yıl sonunda serbest meslek erbabı kazancını beyan ederken yıl içinde kesilen stopaj benzeri vergi kesintilerini hesaplanan vergiden mahsup eder. Kendi işini kurarken şirket türü seçimi için şahıs ve limited karşılaştırmasına da göz atabilirsin.