Özel tüketim vergisi

Özel tüketim vergisi (ÖTV), 2002'de 4760 sayılı Kanun'la yürürlüğe girdi ve daha önce ayrı ayrı alınan birçok fon ve vergiyi tek çatı altında topladı. KDV gibi her aşamada değil, malın ithalatında ya da üreticinin ilk satışında bir kez alınır.

Hangi ürünlerde uygulanır?

Kanun ekinde dört liste vardır: (I) akaryakıt ve enerji ürünleri, (II) motorlu taşıtlar, (III) tütün ürünleri, alkollü ve kolalı içecekler, (IV) beyaz eşya, cep telefonu, kozmetik gibi dayanıklı ve lüks ürünler. Akaryakıtta vergi genelde litre başına sabit tutar (maktu), otomobilde ise fiyata göre oran (nispi) olarak alınır.

Hesaplama ve KDV ilişkisi

Oransal ÖTV'de vergi, KDV hariç satış bedeli üzerinden hesaplanır; ardından KDV, ÖTV dahil tutara uygulanır. Bu yüzden "vergi üstüne vergi" etkisi oluşur. Örnek: vergisiz bedeli 1.000.000 TL olan bir otomobile %80 ÖTV uygulanırsa ÖTV 800.000 TL, KDV matrahı 1.800.000 TL, %20 KDV 360.000 TL ve satış fiyatı 2.160.000 TL olur. Araçlarda oran motor hacmine ve matrah dilimine göre değişir; güncel dilimlerle hesap için araç ÖTV hesaplamasını kullanabilirsin. Diğer ürünler için ÖTV hesaplama aracı uygundur.

İstisna ve özel durumlar

Belirli oranda engeli olan kişiler, şartları sağladıkları takdirde araç alımında matrah sınırına kadar ÖTV istisnasından yararlanabilir; ayrıntı ve tutar engelli araç ÖTV istisnası hesabında yer alır. Yurt dışından getirilen telefonlarda ise ÖTV'ye ek olarak kayıt harcı gibi kalemler bulunur. ÖTV oranları Cumhurbaşkanı kararıyla sık değiştiği için bilgiler bilgilendirme amaçlıdır.