Değer artış kazancı

Aldığın bir daireyi ya da şirket payını alış fiyatından yüksek bir bedelle sattığında doğan kâr, Gelir Vergisi Kanunu'nda değer artış kazancı olarak düzenlenir. Her satış vergiye tabi değildir; kanunun saydığı varlıklar ve koşullar önemlidir.

Hangi durumlarda doğar?

• Taşınmazların, kanunda belirtilen elde tutma süresi dolmadan satılması.
• Ortaklık paylarının ve bazı menkul kıymetlerin elden çıkarılması.
• Fikri ve sınai hakların satışı gibi diğer sayılı haller.

Taşınmazlarda süre ve istisna kuralları edinme tarihine göre farklılaşabilir. Bu nedenle kendi durumunu güncel mevzuata göre kontrol etmelisin.

Kazanç nasıl hesaplanır?

Kazanç = Satış bedeli − (Endekslenmiş maliyet + Satış giderleri)

Alış ile satış arasındaki dönemde Yİ-ÜFE artışı yüzde 10'u aşıyorsa maliyet bedeli bu artış oranında endekslenir. Endekslemede, satış ayından önceki ayın endeksi alış ayından önceki ayın endeksine bölünür.

Örnek

1.000.000 TL'ye alınan bir taşınmaz 1.800.000 TL'ye satılıyor ve ilgili dönemde endeks artışı yüzde 50 olsun. Endekslenmiş maliyet 1.500.000 TL'dir. Tapu harcı gibi belgelenebilen giderler 30.000 TL ise kazanç 1.800.000 − 1.530.000 = 270.000 TL olur. Bu tutardan o yıla ait istisna düşülür, kalan kısım gelir vergisi tarifesine göre vergilendirilir. İstisna tutarı her yıl güncellenir; güncel değer araçta kullanılır.

Dikkat edilecek noktalar

• Miras yoluyla edinilen mallar ve bazı ivazsız devirler değer artış kazancı kapsamı dışında kalabilir.
• Tapuda gösterilen bedel ile gerçek bedel farklıysa vergi incelemesinde sorun yaşanabilir.
• Beyan, satışın yapıldığı yılı izleyen yıl verilecek yıllık beyannameyle yapılır.

Kendi alım-satım bilgilerinle hesap için değer artış kazancı vergisi aracını, satış sırasındaki harç için de tapu harcı hesaplamayı kullanabilirsin.