İskontolu geri ödeme süresi
Kısa tanım
Bir yatırımın, paranın zaman değeri dikkate alınarak bugüne indirgenmiş nakit girişleriyle başlangıç maliyetini kaç yılda karşıladığını gösteren ölçüttür.
Diğer adları: İndirgenmiş geri ödeme süresi, Discounted payback period
Klasik geri ödeme süresi, yatırımın kendini kaç yılda çıkardığını basitçe nakit girişlerini toplayarak bulur. Oysa beşinci yıl gelecek 1 TL, bugünkü 1 TL ile aynı değerde değildir. İskontolu geri ödeme süresi bu eksikliği giderir: her yılın nakit akışını önce bugüne indirger, sonra toplar.
Adım adım hesap
- Her yılın nakit girişini
CFₜ / (1 + r)ᵗile bugüne indirge. - İndirgenmiş değerleri birikimli olarak topla.
- Birikimli toplamın başlangıç yatırımını geçtiği yılı bul; o yılın içindeki kesir kısmı doğrusal olarak hesapla.
Örnek
1.000 TL yatırım, 4 yıl boyunca her yıl 400 TL nakit girişi ve %10 iskonto oranı olsun. İndirgenmiş değerler sırasıyla 363,64; 330,58; 300,53 ve 273,21 TL'dir. İlk üç yılın toplamı 994,74 TL ile maliyetin hemen altında kalır. Eksik 5,26 TL, dördüncü yılın 273,21 TL'lik değerinin yaklaşık %2'sidir. Süre ≈ 3,02 yıl. Basit geri ödeme süresi ise 1.000 / 400 = 2,5 yıl çıkardı. Farkı iskontolu geri ödeme süresi aracında kendi rakamlarınla görebilirsin.
Güçlü ve zayıf yanları
- Paranın zaman değerini hesaba kattığı için basit yönteme göre daha temkinli ve gerçekçidir.
- Yorumu kolaydır; risk yüksek sektörlerde parayı ne kadar sürede geri alacağını görmek önemlidir.
- Geri ödeme anından sonraki nakit akışlarını yok sayar. Bu yüzden uzun ömürlü ve sonradan çok kazandıran projeleri haksız yere cezalandırabilir.
Bu nedenle tek başına karar ölçütü olarak değil, projenin toplam değerini ölçen net bugünkü değer ve iç verim oranıyla birlikte kullanılması önerilir.
Oran seçimi
İskonto oranı olarak genellikle şirketin sermaye maliyeti ya da alternatif bir yatırımın getirisi alınır. Oran yükseldikçe indirgenmiş akışlar küçülür ve süre uzar; yüksek enflasyonlu ortamlarda bu etki belirgin biçimde hissedilir.