Net bugünkü değer

Bugün elindeki 100.000 TL ile üç yıl sonra alacağın 100.000 TL aynı değerde değildir; arada faiz, enflasyon ve risk vardır. Net bugünkü değer, gelecekteki tüm nakit akışlarını bugünün parasına çevirip yatırım maliyetiyle karşılaştırır.

Formül

NBD = Σ [ NAₜ / (1 + r)ᵗ ] − Başlangıç yatırımı

Burada NAₜ, t'inci yıldaki net nakit akışı; r ise iskonto oranıdır. İskonto oranı genellikle sermaye maliyeti ya da beklenen asgari getiridir.

Rakamlı örnek

100.000 TL'lik bir makine üç yıl boyunca her yıl 40.000 TL net nakit getirecek, iskonto oranı %10 olsun:

• 1. yıl: 40.000 / 1,10 = 36.363,64 TL
• 2. yıl: 40.000 / 1,21 = 33.057,85 TL
• 3. yıl: 40.000 / 1,331 = 30.052,59 TL

Toplam bugünkü değer 99.474,08 TL'dir. Yatırım düşülünce NBD = −525,92 TL çıkar. Toplamda 120.000 TL nakit gelmesine rağmen, %10 beklenti altında proje değer yaratmamaktadır. Kendi senaryonu net bugünkü değer hesaplama aracıyla deneyebilirsin.

Karar kuralı

NBD sıfırdan büyükse proje, beklenen getirinin üzerinde değer yaratır; sıfırdan küçükse yaratmaz. NBD'yi tam sıfır yapan iskonto oranı ise iç verim oranıdır. Yukarıdaki örnekte iç verim oranı %10'un biraz altında kalır.

Dikkat edilecekler

Sonuç iskonto oranına çok duyarlıdır; yüksek enflasyon dönemlerinde nominal nakit akışlarıyla nominal oranı, reel akışlarla reel oranı eşleştirmek gerekir. Ayrıca farklı büyüklükteki projeleri karşılaştırırken yalnızca NBD'ye değil geri ödeme süresine ve riske de bakmak doğru olur.