Kupon faizi

Eskiden basılı tahvillerin kenarında koparılabilen küçük kuponlar bulunurdu; yatırımcı her faiz döneminde bir kuponu kesip bankaya götürürdü. İsim oradan kalmıştır, bugün ödemeler elektronik yapılsa da faiz ödemesine hâlâ kupon denir.

Nasıl hesaplanır?

Dönemsel kupon ödemesi = Nominal değer × Yıllık kupon oranı ÷ Yılda ödeme sayısı

Nominal değeri 100 TL, yıllık kupon oranı %30 ve yılda iki kez ödeme yapan bir tahvil, her altı ayda bir 15 TL öder. Kupon oranı sabit olabileceği gibi TÜFE'ye ya da politika faizine endeksli de olabilir; Hazine'nin TÜFE'ye endeksli tahvilleri buna örnektir.

Kupon oranı ile getiri aynı şey değildir

Tahviller ikinci piyasada nominal değerin altında ya da üstünde alınıp satılır. Bu yüzden yatırımcının gerçek getirisi kupon oranından farklıdır:

• Cari getiri: Yıllık kupon ÷ Piyasa fiyatı. Yukarıdaki tahvili 95 TL'ye alırsan cari getirin 30 ÷ 95 ≈ %31,58 olur.
• Vadeye kadar getiri: Kuponlara ek olarak vade sonunda alınacak 100 TL'yi ve alış fiyatını birlikte dikkate alan iç verim oranıdır.

Piyasa faizleri yükselince sabit kuponlu tahvilin fiyatı düşer; faizler düşünce fiyat yükselir. Kupon getirisi hesaplama aracı kupon tutarını ve fiyata göre getiriyi birlikte gösterir.

Kuponsuz tahvil ve dikkat edilecekler

Hazine bonoları genellikle kupon ödemez; iskontolu satılır ve getirisi alış fiyatı ile vade sonu tutarı arasındaki farktır. Kupon gelirleri vergilendirmeye tabi olabilir; tahvilin türü ve ihraç tarihine göre stopaj farklılaştığından net getiriyi hesaplarken bunu ayrıca kontrol etmelisin. Bahis kuponu ve indirim kuponu gibi kullanımlar bu finansal kavramla ilgili değildir.