Reeskont oranı
Kısa tanım
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın senetleri vadesinden önce iskonto ederken uyguladığı faiz oranıdır; ticari ve yasal faiz oranlarına referans olarak kullanılır.
Diğer adları: Reeskont faizi, İskonto oranı (TCMB)
Bir işletme elindeki vadeli senedi vadesinden önce paraya çevirmek istediğinde bankaya "iskonto ettirir"; banka senedin bedelinden kalan süreye göre faiz keserek ödeme yapar. Bankaların bu senetleri Merkez Bankasına yeniden iskonto ettirmesine reeskont, Merkez Bankasının bu işlemde uyguladığı orana da reeskont oranı denir.
Bugün ne işe yarar?
Para politikası artık doğrudan reeskont kredileriyle değil, politika faizi ve açık piyasa işlemleriyle yürütülse de TCMB'nin ilan ettiği reeskont ve avans faiz oranları hukukta önemli bir referanstır:
- Ticari temerrüt faizi: 3095 sayılı Kanun'a göre ticari işlerde sözleşmede faiz kararlaştırılmamışsa, TCMB'nin kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranı esas alınabilir.
- Yasal faiz: 2026'da yapılan değişiklikle yasal faiz oranı TCMB reeskont oranına bağlandı ve bu oranın belirli bir yüzdesi olarak hesaplanmaya başladı.
- Muhasebede reeskont: Vadeli alacak ve borç senetleri dönem sonunda bugünkü değerine indirgenirken (alacak ve borç senetleri reeskontu) bu oran kullanılabilir.
Örnek: senet iskontosu
90 gün vadeli 100.000 TL'lik bir senet yıllık %40 oranla iskonto edilirse, iç iskonto yöntemiyle bugünkü değer 100.000 / (1 + 0,40 × 90 / 365) ≈ 91.025 TL olur; dış iskonto yönteminde ise kesinti doğrudan nominal değer üzerinden hesaplanır ve 100.000 × (1 − 0,40 × 90 / 365) ≈ 90.137 TL bulunur. İki yöntem arasındaki farkı reeskont faizi hesaplamasında görebilirsin.
Gecikmiş ticari alacaklarda işleyecek faizi ticari temerrüt faizi hesaplamasıyla, ticari olmayan alacaklarda ise yasal faiz hesabıyla bulabilirsin. TCMB oranları dönemsel olarak değiştirdiği için hesapta ilgili tarihteki oran kullanılmalıdır. Bu bilgiler genel niteliktedir.