Güncel değerler

Z harfiyle başlayan terimler

Z harfiyle başlayan 21 terimin kısa tanımları alfabetik sırayla. Terime tıklayınca formül, örnek, ilgili araçlar ve benzer terimler açılır.

Z skoru Standart skor, z değeri
Bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu gösteren standartlaştırılmış puandır; farklı ölçeklerdeki değerleri karşılaştırmayı sağlar.
Zam oranı Fiyat artış oranı, Maaş zammı oranı
Bir fiyatın, ücretin ya da tutarın önceki değerine göre yüzde kaç arttığını gösteren orandır.
Zaman dilimi Saat dilimi, Saat farkı
Dünya üzerinde aynı yerel saati kullanan bölgedir; her dilim Eşgüdümlü Evrensel Zaman’a (UTC) göre belirli bir saat farkıyla tanımlanır.
Zaman genişlemesi Zaman uzaması, Göreli zaman genişlemesi
Görelilik kuramına göre hızla hareket eden ya da güçlü kütleçekim alanındaki bir saatin, başka bir gözlemciye göre daha yavaş işlemesidir.
Zaman kodu SMPTE zaman kodu, Timecode
Video ve ses kayıtlarında her kareyi saat:dakika:saniye:kare biçiminde tek tek adresleyen zaman işaretidir.
Zaman serisi Zaman serileri, Time series
Aynı değişkenin düzenli zaman aralıklarıyla art arda ölçülmesiyle oluşan veri dizisidir; günlük kur, aylık enflasyon ve haftalık satış buna örnektir.
Zamanaşımı Zaman aşımı, Müruruzaman
Kanunda belirtilen süre geçtiğinde bir alacağın dava yoluyla istenememesi, bir suçun kovuşturulamaması ya da cezanın infaz edilememesi sonucunu doğuran süredir.
Zamanlayıcı devresi 555 zamanlayıcı, Timer devresi
Direnç ve kondansatörün dolma-boşalma süresini kullanarak belirli süreli darbe ya da sürekli kare dalga üreten elektronik devredir; en bilineni 555 entegresidir.
Zar Oyun zarı, Altı yüzlü zar
Yüzlerinde 1’den 6’ya kadar noktalar bulunan, atıldığında her yüzün eşit olasılıkla üste geldiği küp biçimindeki oyun ve olasılık aracıdır.
Zarar Net zarar, Ticari zarar
Bir işlemden ya da dönemden elde edilen gelirin, o gelir için katlanılan maliyet ve giderlerin altında kalmasıyla oluşan negatif sonuçtur.
Zarar kes emri Stop loss, Zarar durdur emri
Bir yatırım aracının fiyatı önceden belirlenen seviyeye düştüğünde pozisyonu otomatik olarak kapatarak kaybı sınırlayan koşullu emirdir.
Zekât
İslam’da nisap miktarı mala sahip olan ve bu malın üzerinden bir kameri yıl geçen Müslümanın, malının belirli bir oranını ihtiyaç sahiplerine vermesi ibadetidir.
Zener diyot Zener, Gerilim referans diyotu
Ters yönde belirli bir gerilime ulaşıldığında iletime geçerek uçlarındaki gerilimi neredeyse sabit tutan, gerilim regülasyonu için tasarlanmış diyottur.
Zenit Başucu noktası
Gözlemcinin tam tepesindeki, gök küresi üzerinde dikey doğrultunun yukarıda kestiği noktadır; karşıt noktası ayakucu (nadir) olarak adlandırılır.
Zincir kuralı Bileşke fonksiyonun türevi, Zincir kuralı (türev)
İç içe geçmiş (bileşke) fonksiyonların türevinin, dış fonksiyonun iç fonksiyondaki türevi ile iç fonksiyonun türevinin çarpımına eşit olduğunu söyleyen türev kuralıdır.
Zirai ilaç dozajı Pestisit dozu, Tarım ilacı dozu
Bitki koruma ürününün birim alana (dekar, hektar) ya da birim suya (100 litre) uygulanacak miktarıdır; etiket ve ruhsatta belirtilen değere göre hesaplanır.
Zirve güç Wp, Watt peak
Bir güneş panelinin standart test koşullarında (1.000 W/m² ışınım, 25 °C hücre sıcaklığı) üretebileceği en yüksek elektrik gücüdür.
Ziynet eşyası Ziynet, Düğün takısı
Altın bilezik, gerdanlık, çeyrek altın gibi süs amaçlı takılan değerli eşyalardır; hukukta özellikle düğünde takılan takılar için kullanılır.
Zodyak Burçlar kuşağı, Zodyak kuşağı
Güneş’in yıl içinde gökyüzünde izlediği yol olan ekliptiğin iki yanındaki, astrolojide on iki burca bölünen kuşaktır.
Zorunlu deprem sigortası DASK, Zorunlu deprem sigortası poliçesi
Konutların depremin ve depremden kaynaklanan yangın, patlama, tsunami ve yer kaymasının neden olduğu maddi zararlarını belirli limit dahilinde karşılayan, yasal olarak zorunlu sigortadır.
Zorunlu trafik sigortası Trafik sigortası, Zorunlu mali sorumluluk sigortası
Motorlu aracın üçüncü kişilere verdiği bedeni ve maddi zararları poliçedeki limitler dahilinde karşılayan, Karayolları Trafik Kanunu ile zorunlu tutulan sigortadır.