Zarar

Bir ürünü 1.000 TL'ye alıp 850 TL'ye sattığında 150 TL zarar edersin. Zarar, gelir ile maliyet arasındaki farkın negatif olması demektir. Basit görünen bu kavram işletme muhasebesinde, yatırımda ve vergide farklı biçimlerde karşına çıkar.

Zarar oranı

zarar oranı = (maliyet − satış) / maliyet × 100. Örnekte 150 / 1.000 = %15'tir. Satış fiyatına göre hesaplanan oran ise 150 / 850 ≈ %17,6 çıkar; hangi tabanın kullanıldığı mutlaka belirtilmelidir. Hesabı zarar hesaplamasıyla, kâr tarafındaki karşılığını kâr marjı hesabıyla yapabilirsin.

Zarar ve toparlanma asimetrisi

Yatırımda zararın telafisi, kaybedilen yüzdeden daha büyük bir kazanç gerektirir: %20 düşen bir varlığın eski değerine dönmesi için %25, %50 düşen bir varlığın ise %100 yükselmesi gerekir. Bu asimetri, büyük kayıplardan kaçınmanın neden önemli olduğunu açıklar.

Ayrıca gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş zarar farklıdır. Elindeki hisse değer kaybetmişse ama satmadıysan zarar henüz kâğıt üzerindedir; satış yapıldığında gerçekleşir. Hisse işlemlerindeki net sonucu komisyonlarla birlikte hisse senedi kâr zarar hesaplamasında görebilirsin.

Vergide zarar mahsubu

Türk vergi mevzuatında işletmenin bir yılda uğradığı mali zarar, izleyen yılların kârlarından mahsup edilebilir. Gelir ve kurumlar vergisinde bu hak genellikle beş yılla sınırlıdır; süresinde mahsup edilmeyen zarar sonraki yıllara devredilemez. Ticari zararlar ile menkul kıymet zararları için ayrı kurallar bulunabilir. Bu açıklama genel niteliktedir ve vergi danışmanlığı yerine geçmez.