Güncel değerler

Sözlük

Başa baş noktası

Kısa tanım

Başa baş noktası, toplam gelirin toplam maliyete eşit olduğu, işletmenin ne kâr ne zarar ettiği satış miktarı ya da ciro düzeyidir.

Diğer adları: Kâra geçiş noktası, Break-even noktası, Kâr-zarar eşiği

Yeni bir kafe açtın; kira, personel ve fatura gibi sabit giderler her ay ödenecek. Kaç fincan kahve satarsan bu giderleri karşılayıp sıfırı tutturursun? Bu eşik başa baş noktasıdır. Bu noktanın altındaki her satış zarar, üstündeki her satış kâr anlamına gelir.

Formülü

Başa baş miktarı = Sabit giderler / (Birim satış fiyatı − Birim değişken maliyet)

Paydadaki fark birim katkı payı olarak adlandırılır: her satışın sabit giderleri karşılamaya ne kadar katkı yaptığını gösterir.

Örnek: Aylık sabit giderin 120.000 TL, ürünün satış fiyatı 250 TL ve birim değişken maliyeti 150 TL olsun. Katkı payı 100 TL'dir; başa baş miktarı 120.000 / 100 = 1.200 adet, başa baş cirosu da 1.200 × 250 = 300.000 TL olur. Rakamlarını başa baş noktası hesaplama sayfasında deneyebilirsin.

Hangi kararlarda kullanılır?

  • Fiyat belirlerken: fiyatı artırmak katkı payını büyütür ve eşiği aşağı çeker.
  • Yatırım planında: yeni bir makine sabit gideri artırır, eşiği yukarı taşır.
  • Reklam bütçesinde: dijital pazarlamada aynı mantık başa baş ROAS olarak uygulanır.

Sınırları

Model, fiyatın ve birim değişken maliyetin satış miktarından bağımsız sabit kaldığını varsayar. Gerçekte toplu alımda maliyet düşer, kampanya döneminde fiyat iner. Ayrıca birden fazla ürün satıyorsan ürün karmasına göre ağırlıklı bir katkı payı kullanman gerekir. Sabit ve değişken gideri doğru ayırmak, sonucun güvenilirliğini belirleyen en önemli adımdır.

Benzer terimler

İlginizi çekebilir