Erken ödeme iskontosu
Kısa tanım
Alıcının faturayı vadesinden önce ödemesi karşılığında satıcının fatura tutarından yaptığı yüzdesel indirimdir.
Diğer adları: Peşin ödeme iskontosu, Nakit iskontosu, Erken ödeme indirimi
Ticari satışlarda vade 30, 60 hatta 90 gün olabilir. Satıcı parasına daha erken kavuşmak isterse alıcıya bir teklif sunar: belirli gün içinde ödersen faturadan yüzde şu kadar düşerim. Bu indirime erken ödeme iskontosu denir.
Yaygın gösterim
Uluslararası ticarette 2/10 net 30 gibi bir ifade görürsün. Anlamı: fatura 30 günde ödenecek, ama 10 gün içinde ödenirse %2 indirim uygulanacak.
Gerçek maliyeti nasıl hesaplanır?
İskontoyu kullanmamak, aslında satıcıdan kısa süreli ve pahalı bir kredi almak gibidir. Yıllık örtük maliyet yaklaşık olarak:
Yıllık maliyet = İskonto / (1 − İskonto) × 365 / (Vade − İskonto süresi)
Örnek: 2/10 net 30 için 0,02 / 0,98 × 365 / 20 ≈ 0,372. Yani indirimi bırakıp 20 gün daha beklemek yıllık yaklaşık %37,2 faizle borçlanmaya eşdeğerdir. Elindeki nakdin getirisi ya da kredi maliyetin bunun altındaysa iskontoyu kullanmak mantıklıdır. Kendi teklifini erken ödeme iskontosu aracıyla değerlendirebilirsin.
Benzer kavramlardan farkı
- Mal fazlası fiyatı değil miktarı artırır; 10 alana 1 bedava gibi.
- Çek veya senet iskontosu vadeli bir alacağın bankaya ya da faktoring şirketine erken nakde çevrilmesidir; burada indirim alıcıya değil finansman sağlayana gider.
Muhasebe tarafı
Faturadan sonra yapılan iskonto genellikle fiyat farkı niteliğinde ayrı bir belgeyle kayda alınır ve KDV matrahını etkiler. Belgelendirme konusunda mali müşavirine danışmak iyi olur. Vadeli alacakların bugünkü değerini görmek istersen iç ve dış iskonto hesaplamasına bakabilirsin.