Eşdeğer direnç
Kısa tanım
Bir devredeki birden fazla direncin, kaynağa göre aynı etkiyi gösteren tek bir dirençle ifade edilmiş değeridir.
Diğer adları: Toplam direnç, Eşdeğer rezistans
Bir devrede onlarca direnç olabilir; ama kaynak açısından bakıldığında hepsi tek bir direnç gibi davranır. Bu tek direncin değerine eşdeğer direnç denir. Devreyi sadeleştirip akımı ve gerilimi hesaplamanın ilk adımıdır.
Seri bağlantı
Dirençler uç uca eklenmişse aynı akım hepsinden geçer ve değerler doğrudan toplanır:
Reş = R₁ + R₂ + … + Rₙ
Seri bağlamada eşdeğer direnç her zaman en büyük dirençten büyüktür.
Paralel bağlantı
Dirençler aynı iki nokta arasına bağlanmışsa üzerlerindeki gerilim aynıdır ve terslerinin toplamı alınır:
1 / Reş = 1 / R₁ + 1 / R₂ + … + 1 / Rₙ
İki direnç için kısa yol: Reş = R₁ × R₂ / (R₁ + R₂). Paralel bağlamada sonuç her zaman en küçük dirençten küçüktür.
Örnek
6 Ω ve 3 Ω'luk iki direnç seri bağlanırsa eşdeğer direnç 9 Ω'dur; 12 V'luk bir kaynaktan yaklaşık 1,33 A akım çekilir. Aynı dirençler paralel bağlanırsa 6 × 3 / 9 = 2 Ω elde edilir ve akım 6 A'e çıkar. Karışık devreleri adım adım sadeleştirmek için seri paralel direnç hesaplamasını kullanabilirsin; akımı bulmak için de Ohm kanunu aracı işini görür.
Karışık devrelerde yöntem
- Önce kesin olarak seri ya da paralel olan grupları bul.
- Her grubu tek dirençle değiştir ve devreyi yeniden çiz.
- Tek direnç kalana kadar devam et.
Köprü bağlantısı gibi ne seri ne paralel olan yapılarda yıldız-üçgen dönüşümü ya da Kirchhoff yasaları gerekir. Kondansatörlerde kuralların tersine döndüğünü unutma: paralel kapasiteler toplanır, seri olanlar ters toplamla birleşir.