Desibel
Kısa tanım
Desibel (dB), iki güç ya da şiddet değerinin oranını logaritmik ölçekte ifade eden birimdir; en çok ses düzeyi, sinyal gücü ve kazanç ölçümlerinde kullanılır.
Diğer adları: dB
Fısıltı ile jet motoru arasındaki ses gücü farkı trilyonlarca kattır. Bu kadar geniş bir aralığı rahat okunur sayılara sığdırmak için logaritmik bir ölçek gerekir: desibel. Adı, telefonun mucidi Alexander Graham Bell'den gelen bel biriminin onda biridir.
Formüller
- Güç oranı için:
L = 10 × log₁₀(P / P₀) - Basınç, gerilim gibi genlik büyüklükleri için:
L = 20 × log₁₀(p / p₀)
Ses basınç düzeyinde referans p₀ = 20 µPa'dır; insan kulağının duyabildiği en zayıf seviye kabaca 0 dB'ye karşılık gelir.
Sezgisel kurallar
- Güç 2 katına çıkarsa düzey yaklaşık 3 dB artar.
- Güç 10 katına çıkarsa düzey 10 dB artar.
- Ses basıncı 2 katına çıkarsa 6 dB artar.
- Algılanan yükseklik kabaca her 10 dB'de iki katına çıkar.
Desibeller toplanmaz
60 dB ses çıkaran iki makine birlikte 120 dB değil, yaklaşık 63 dB üretir. Doğru toplama şöyle yapılır: L = 10 × log₁₀(10^(L₁/10) + 10^(L₂/10)). 60 ve 60 dB için 10 × log₁₀(2 × 10⁶) ≈ 63,0 dB bulunur.
Gündelik örnekler
Sakin bir oda yaklaşık 30–40 dB, normal konuşma 60 dB civarı, yoğun trafik 80–85 dB düzeyindedir. Uzun süre 85 dB ve üzerindeki gürültüye maruz kalmak işitme kaybı riski taşır; bu yüzden iş sağlığında maruziyet süreleri sınırlandırılır.
Elektronikte
Yükselteç kazancı, kablo kaybı ve anten sinyalleri de dB ile ifade edilir. dBm ise 1 miliwatt referanslı mutlak güç birimidir: 0 dBm = 1 mW, 30 dBm = 1 W.
Oranları desibele çevirmek için desibel hesaplama aracını, birden fazla kaynağın toplam gürültüsü için de desibel toplama hesaplamayı kullanabilirsin.