Curie
Kısa tanım
Radyoaktif bir maddenin aktivitesini ölçen eski bir birimdir; saniyede 3,7 × 10¹⁰ bozunmaya eşittir ve bugün yerini SI birimi becquerel’e bırakmıştır.
Diğer adları: Ci, Küri
Radyoaktif bir maddeyi tanımlamanın ilk ölçütü ne kadar "aktif" olduğudur: saniyede kaç atom çekirdeğinin bozunarak ışıma yaptığı. Bu büyüklüğe aktivite denir. Curie, adını radyoaktivite araştırmalarının öncüleri Marie ve Pierre Curie'den alan ve bu aktiviteyi ölçen tarihsel birimdir.
Tanım ve dönüşüm
1 Ci = 3,7 × 10¹⁰ Bq. Birim, başlangıçta 1 gram radyum-226'nın aktivitesine göre tanımlanmıştı. SI birimi becquerel (Bq) ise saniyede bir bozunmadır ve çok küçük bir birimdir; bu yüzden pratikte kBq, MBq ve GBq kullanılır.
Örnek: Tıbbi görüntülemede kullanılan 20 mCi'lik bir teknesyum-99m dozu 20 × 10⁻³ × 3,7 × 10¹⁰ = 7,4 × 10⁸ Bq, yani 740 MBq'dir. Dönüşümleri radyasyon birimi dönüştürücüsüyle yapabilirsin.
Aktivite zamanla azalır
Radyoaktif maddenin aktivitesi yarılanma süresine göre üstel olarak düşer: A = A₀ × (1/2)^(t / T½). Teknesyum-99m'nin yarılanma süresi yaklaşık 6 saattir; 740 MBq'lik doz 12 saat sonra 185 MBq'ye iner. Hesabı radyoaktif bozunma hesaplamasıyla, yarılanma süresini bilinen değerlerden bulmayı yarılanma süresi hesabıyla yapabilirsin.
Aktivite ile doz aynı şey değil
Curie ve becquerel kaynağın ne kadar ışıma yaptığını söyler; insanın ne kadar etkilendiğini söylemez. Vücudun aldığı enerji gray (Gy), biyolojik etkisi sievert (Sv) ile ölçülür. Aynı aktivitedeki iki kaynak, ışımanın türüne, enerjisine, mesafeye ve süreye bağlı olarak çok farklı dozlara yol açabilir. Bu bilgiler genel eğitim amaçlıdır.