Newton
Kısa tanım
SI birim sisteminde kuvvet birimidir; 1 kilogram kütleye 1 m/s² ivme kazandıran kuvvet 1 newton olarak tanımlanır.
Diğer adları: N, Newton birimi
Bir elmanın eline uyguladığı ağırlık yaklaşık 1 newtondur. Bu sezgisel karşılaştırma, SI sistemindeki kuvvet birimi newtonu akılda tutmanın kolay bir yoludur. Birim adını, hareket yasalarını formüle eden Isaac Newton'dan alır.
Tanım
Newton'un ikinci yasası F = m × a doğrudan birimi tanımlar: 1 N = 1 kg × 1 m/s². Yani newton türetilmiş bir birimdir ve temel birimler cinsinden kg·m/s² olarak yazılır.
Ağırlık ve kütle farkı
Günlük dilde "70 kilo" denir, ama kilogram kütle birimidir. Ağırlık bir kuvvettir ve newtonla ölçülür: G = m × g. Dünya yüzeyinde standart yerçekimi ivmesi 9,80665 m/s² alınırsa 70 kg kütleli birinin ağırlığı 70 × 9,80665 ≈ 686,5 N'dir. Aynı kişinin Ay'daki ağırlığı yaklaşık altıda birine düşer, kütlesi ise değişmez.
Diğer kuvvet birimleriyle ilişki
- 1 kilogram-kuvvet (kgf) = 9,80665 N
- 1 kilonewton (kN) = 1.000 N; inşaat ve makine mühendisliğinde yükler genellikle kN ile verilir.
- 1 pound-kuvvet (lbf) ≈ 4,448 N
- 1 dyn = 10⁻⁵ N (CGS sistemi)
Bu birimler arasında hızlı dönüşüm için kuvvet dönüştürücüsünü kullanabilirsin.
Türetilen diğer birimler
Newton pek çok birimin yapı taşıdır. Bir newtonluk kuvvetin bir metre yol boyunca yaptığı iş 1 joule; bir metrekareye düşen bir newtonluk kuvvet 1 pascal basınçtır. Tork ise newton-metre (N·m) ile ifade edilir; araç kataloglarında motor torku bu birimle verilir ve tork dönüştürücüsüyle diğer birimlere çevrilebilir.
Hesap yaparken kütleyi gram, ivmeyi cm/s² girip sonucu newton sanmak sık yapılan bir hatadır; SI birimlerini birlikte kullanmaya dikkat et.