Nivelman

Bir yolun drenaj eğimini kurmak, bir binanın temel kotunu belirlemek ya da bir arsanın düzlüğünü kontrol etmek için noktalar arasındaki yükseklik farkını santimetre hassasiyetinde bilmek gerekir. Haritacılık ve inşaatta bu iş nivelman ile yapılır.

Nasıl yapılır?

Nivo aleti iki nokta arasına kurulur ve yatay hale getirilir. Önce yüksekliği bilinen noktadaki miraya bakılır; bu okumaya geri okuma denir. Ardından yüksekliği bulunacak noktadaki miraya bakılır; bu da ileri okumadır.

Yükseklik farkı = Geri okuma − İleri okuma

Sonuç pozitifse ileri nokta daha yüksektedir. Uzun mesafelerde alet birkaç kez taşınır ve her istasyonun farkı toplanarak ilerlenir.

Örnek nivelman defteri

Başlangıç noktasının kotu 100,000 m olsun. Üç istasyondaki okumalar şöyledir:

• 1. istasyon: geri 1,500, ileri 1,200 → fark +0,300 m, kot 100,300 m
• 2. istasyon: geri 1,300, ileri 1,800 → fark −0,500 m, kot 99,800 m
• 3. istasyon: geri 0,950, ileri 1,425 → fark −0,475 m, kot 99,325 m

Toplam yükseklik farkı −0,675 m, son noktanın kotu 99,325 m'dir. Okumalarını nivelman hesaplama aracına girerek defteri otomatik oluşturabilirsin.

Kontrol ve hata

Ölçüm, başlangıç noktasına ya da kotu bilinen başka bir noktaya geri dönülerek kapatılır. Hesaplanan ile bilinen kot arasındaki farka kapanma hatası denir; izin verilen sınır içindeyse hata istasyonlara dağıtılır. Sınırı aşarsa ölçüm tekrarlanır. Hataları azaltmak için aleti iki mira arasında eşit uzaklığa kurmak ve mirayı dik tutmak önemlidir.

Yükseklik farkını yatay mesafeyle birleştirince eğim bulunur; bunun için eğim hesaplamasını kullanabilirsin.