Yapı denetimi
Kısa tanım
Yapıların proje, standart ve mevzuata uygun inşa edilmesini sağlamak için yetkili yapı denetim kuruluşlarınca proje aşamasından iskâna kadar yürütülen zorunlu denetim sürecidir.
Diğer adları: Yapı denetim hizmeti, Yapı denetim ücreti
Türkiye'de 1999 depremlerinin ardından yapıların denetimini güçlendirmek amacıyla 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun çıkarıldı. Bugün belediye sınırları içindeki ruhsata tabi yapıların büyük çoğunluğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izinli yapı denetim kuruluşları tarafından denetlenir.
Neler denetlenir?
- Projelerin (mimari, statik, tesisat) mevzuata ve zemin etüdüne uygunluğu.
- Kazı, temel, kalıp ve donatı kontrolleri; beton dökümü öncesi denetim.
- Beton ve çelik numunelerinin laboratuvar testleri.
- Yapı kullanma izni (iskân) öncesi tamamlanma kontrolleri.
Denetim kuruluşu ile yapı sahibi arasında sözleşme yapılır; kuruluşun Bakanlık tarafından atanması ve hizmet bedelinin belirli kurallara göre ödenmesi, denetimin bağımsızlığını sağlamaya yöneliktir.
Ücret nasıl hesaplanır?
Yapı denetim hizmet bedeli, yapının inşaat alanı ile Bakanlıkça her yıl ilan edilen yapı sınıfına göre birim maliyetin çarpılmasıyla bulunan yapı yaklaşık maliyeti üzerinden, kanunda belirlenen oranla hesaplanır. Oran yapının özelliklerine göre değişebilir ve ücretin bir kısmı ruhsat aşamasında, kalanı inşaatın ilerleme seviyesine göre ödenir.
Örnek mantık: 1.200 m² inşaat alanlı ve birim maliyeti 20.000 TL/m² olan bir yapının yaklaşık maliyeti 24 milyon TL'dir; denetim ücreti bu tutara uygulanacak oranla belirlenir. Güncel birim maliyet ve oranla hesabı yapı denetim ücreti hesaplamasında yapabilirsin. Ruhsat aşamasındaki diğer resmi ödemeleri yapı ruhsatı harcı hesaplamasıyla, toplam yapım bütçesini inşaat maliyeti hesabıyla tahmin edebilirsin. Birim maliyetler ve oranlar her yıl güncellenir; bu metin bilgilendirme amaçlıdır.