Taban alanı katsayısı
Kısa tanım
Taban alanı katsayısı (TAKS), bir parselde yapının zemine oturan taban alanının parsel alanına oranıdır ve imar planında üst sınır olarak belirlenir.
Diğer adları: TAKS, Taban alanı kat sayısı
Bir arsanın tamamına bina yapamazsın; bahçe, çekme mesafeleri ve açık alanlar için yer kalmalıdır. Binanın zemine oturabileceği en büyük alanı belirleyen orana taban alanı katsayısı, kısaca TAKS denir. Değeri imar planında ve plan notlarında yazar.
Formül
TAKS = Yapının taban alanı / Parsel alanı
Buna göre izin verilen en büyük taban oturumu Parsel alanı × TAKS ile bulunur. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre taban alanı, yapının zemindeki izdüşümüdür; bazı açık çıkmalar ve belirli elemanlar bu hesaba katılmayabilir.
KAKS ile birlikte okumak
TAKS tek başına kaç katlı bina yapılabileceğini söylemez. Bunun için KAKS (kat alanı katsayısı, halk arasında emsal) gerekir: KAKS = Toplam inşaat alanı / Parsel alanı. Örnek: 1.000 m²'lik bir arsada TAKS 0,30 ve KAKS 1,50 ise:
- En büyük taban oturumu: 1.000 × 0,30 = 300 m²
- Emsale konu toplam inşaat alanı: 1.000 × 1,50 = 1.500 m²
- Taban tam kullanılırsa kat sayısı: 1.500 / 300 = 5 kat
Bu hesapları emsal dışı alan payıyla birlikte TAKS KAKS emsal hesaplama aracında yapabilirsin.
Emsal dışı alanlar
Merdiven evleri, asansör boşlukları, sığınaklar, otoparklar ve belirli oranları aşmayan balkonlar gibi alanlar yönetmelikte sayılan koşullarla emsal hesabına girmez. Bu yüzden satılabilir brüt alan, KAKS ile bulunan rakamdan genellikle büyüktür. Satış ilanlarındaki brüt ve net alan farkını anlamak için brüt net metrekare aracına göz atabilirsin.
Nereden öğrenilir?
Parselin TAKS ve KAKS değerleri belediyenin imar müdürlüğünden alınan imar durumu belgesinde yer alır; birçok belediye e-imar sistemleriyle bu bilgiyi çevrim içi de sunar. Arsa alırken ya da kat karşılığı anlaşma yaparken bu değerler, yapılabilecek daire sayısını ve dolayısıyla arsanın değerini doğrudan belirler. Plan notlarındaki yükseklik sınırı (Hmax) da kat sayısını ayrıca kısıtlayabilir.