Mol

Bir bardak suda kaç molekül olduğunu tek tek saymak imkansızdır. Kimyacılar bu yüzden tanecikleri paketler halinde sayar ve bu paketin adı moldür. Bir mol, Avogadro sayısı kadar, yani 6,022 × 10²³ tanecik demektir. 2019'dan beri bu sayı SI'da kesin değer olarak tanımlıdır.

Kütleden mole geçiş

n = m / M. Burada n mol sayısı, m gram cinsinden kütle, M ise g/mol cinsinden molar kütledir. Örneğin 36 gram suyun (M ≈ 18 g/mol) mol sayısı 36 / 18 = 2'dir. Tanecik sayısı 2 × 6,022 × 10²³ ≈ 1,204 × 10²⁴ molekül eder.

Gazlarda mol

İdeal gaz kabulüyle 0 °C ve 1 atm koşullarında 1 mol gaz yaklaşık 22,4 litre hacim kaplar. Böylece 44,8 litre oksijen gazının yaklaşık 2 mol olduğunu hızlıca bulabilirsin. Farklı sıcaklık ve basınçlarda PV = nRT denklemi kullanılır.

Neden önemli?

Kimyasal tepkimeler kütle oranlarıyla değil tanecik oranlarıyla gerçekleşir. 2H₂ + O₂ → 2H₂O denklemi, 2 mol hidrojenin 1 mol oksijenle tepkimeye girdiğini söyler; gram olarak bu 4 g hidrojene karşı 32 g oksijen demektir. Tarif ölçeklemesine benzer bu hesaplar stokiyometri olarak adlandırılır.

Karıştırılan kavramlar

• Mol ve molekül: Mol bir sayma birimi, molekül ise tek bir taneciktir.
• Mol ve molar kütle: Molar kütle, 1 molün kaç gram geldiğini söyler.
• Molarite: Çözeltinin bir litresinde kaç mol madde çözündüğünü anlatır.

Lise kimyasında 9. sınıftan itibaren işlenir ve üniversite sınavında sık soru çıkan bir konudur.

Kütle, mol ve tanecik sayısı arasında geçiş yapmak için mol hesaplama aracını, bir bileşiğin molar kütlesini bulmak için molar kütle hesaplayıcısını kullanabilirsin.