Çeyrek dönem

Şirket bilançoları, büyüme verileri ve satış hedefleri çoğu zaman yıllık değil çeyrek dönem bazında açıklanır. Bir yılı dört parçaya bölmek, eğilimleri bir yılı beklemeden görmeyi ve dönemleri birbiriyle kıyaslamayı kolaylaştırır.

Takvim yılına göre çeyrekler

• 1. çeyrek (Q1): 1 Ocak – 31 Mart (90 gün, artık yılda 91)
• 2. çeyrek (Q2): 1 Nisan – 30 Haziran (91 gün)
• 3. çeyrek (Q3): 1 Temmuz – 30 Eylül (92 gün)
• 4. çeyrek (Q4): 1 Ekim – 31 Aralık (92 gün)

Bir tarihin hangi çeyrekte olduğunu bulmak için ay numarasını 3'e bölüp yukarı yuvarlaman yeterli: Ağustos (8) için 8 / 3 = 2,67 → 3. çeyrek. Çeyreklerin gün sayısı eşit olmadığından, günlük ortalamaya bakmadan Q1 ile Q3'ü kıyaslamak küçük bir yanılgıya yol açabilir.

Mali yıl farkı

Türkiye'de şirketlerin çoğu takvim yılını hesap dönemi olarak kullanır. Ancak bazı şirketler ve ülkeler farklı başlangıç tarihli mali yıl uygular; örneğin Nisan'da başlayan bir mali yılda Q1, Nisan–Haziran dönemidir. Raporu okurken hangi mali yıl takviminin kullanıldığına dikkat et.

Nerede karşına çıkar?

• Borsa şirketlerinin üç aylık finansal tabloları ve kâr açıklamaları.
• Gayri safi yurt içi hasılanın dönemsel büyüme verileri.
• Geçici vergi gibi üçer aylık dönemlere dayanan vergi hesapları.
• Satış ve pazarlama ekiplerinin çeyreklik hedefleri.

Karşılaştırma yöntemleri

Bir önceki çeyrekle kıyas (çeyreklik değişim) mevsimsellikten etkilenir. Bu yüzden perakende gibi sektörlerde önceki yılın aynı çeyreğiyle kıyas (yıllık değişim) daha anlamlı sonuç verir.

Herhangi bir tarihin çeyreğini ve kalan gün sayısını çeyrek hesaplama aracıyla bulabilir, üç aylık dönem matrahı için geçici vergi hesaplamaya göz atabilirsin.