Şafak

Askerlik yapanların ve yakınlarının dilinde "şafak" terhise kaç gün kaldığını anlatır. Deyim, her sabahın bir şafakla başlamasından gelir: "şafak 45" diyen bir asker, birliğindeki 45 sabahın daha geçmesini bekliyordur. Kışla duvarlarına, dolap kapaklarına yazılan şafak sayıları askerlik kültürünün bilinen bir parçasıdır.

Şafak nasıl hesaplanır?

Hesap aslında basit bir tarih farkıdır: şafak = terhis tarihi − bugünün tarihi. Terhis tarihi de katılış (sevk) tarihine askerlik süresi eklenerek bulunur. Örnek: 2 Ocak'ta birliğe katılan ve 6 ay askerlik yapacak bir erin terhis günü yaklaşık 2 Temmuz'dur. 1 Haziran sabahı şafağı 31'dir. Askerlikte bazı birlikler terhis gününü saymaz, bazıları sayar; bu yüzden aynı dönemdeki iki asker şafağı bir gün farklı söyleyebilir.

Şubat ayı, 31 çeken aylar ve artık yıllar elle hesapta en sık hata kaynağıdır. Tarihleri girerek kalan günü ve tezkere tarihini şafak hesaplama aracıyla görebilirsin; iki tarih arasındaki genel gün farkı için gün sayısı hesaplaması da kullanılabilir.

Askerlik süresi ve şafak

Askerlik süresi; erbaş ve er, yedek subay ya da bedelli askerlik gibi statüye göre değişir ve kanunla düzenlenir. Bedelli askerlikte temel eğitim süresi kısa olduğu için şafak sayımı da birkaç haftayla sınırlı kalır; bedel tutarı ise bedelli askerlik ücreti hesaplamasında güncel memur katsayısıyla hesaplanır. Disiplin cezası, firar ya da hastanede geçen sürelerin hizmetten sayılmaması gibi durumlar terhis tarihini erteleyebilir; kesin tarih birlik kayıtlarındadır.

Şafak kavramı askerlikten taşarak günlük dile de geçmiştir: işten ayrılmasına, mezuniyetine ya da tatile kalan günleri sayanlar da "şafak saymaya" başladım der.