Jülyen günü

İki gözlem arasında kaç gün geçtiğini bulmak için aylarla, artık yıllarla ve takvim reformlarıyla uğraşmak istemeyen astronomlar, tarihi tek bir sayıya çeviren bir sistem kullanır: Jülyen günü (JD). Her gün bir sonrakinden tam 1 büyüktür; kesirli kısım ise günün saatini gösterir.

Başlangıç noktası

Sayım, Jülyen takvimine göre M.Ö. 4713 yılının 1 Ocak günü, Greenwich öğlen saatinde 0 olarak başlar. Gün geceyarısı değil öğlen değişir; böylece gece boyunca yapılan bir gözlem tek bir tarih numarasında kalır. Sistem 1583'te Joseph Scaliger tarafından önerilmiştir ve adını, temel aldığı Jülyen takvimi yılından alır.

Örnek değerler

• 1 Ocak 2000, 12:00 → JD 2.451.545,0 (astronomideki J2000 başlangıcı)
• 5 Ekim 2026, 12:00 UTC → JD 2.461.319,0
• Aynı günün geceyarısı (00:00 UTC) → JD 2.461.318,5

İki tarih arasındaki gün farkı, Jülyen günlerini çıkararak bulunur. Herhangi bir tarih ve saat için JD değerini Jülyen gün sayısı aracında hesaplayabilirsin.

Değiştirilmiş Jülyen günü (MJD)

Yedi basamaklı sayılarla çalışmak zahmetli olduğu için uzay bilimlerinde MJD = JD − 2.400.000,5 kullanılır. MJD geceyarısı başlar ve 17 Kasım 1858'i sıfır kabul eder. Yukarıdaki örnekte MJD 61.318,5'tir.

Karıştırılan bir kullanım

Üretim, lojistik ve bazı yazılımlarda “Jülyen tarih” denince yılın kaçıncı günü olduğu kastedilir; örneğin 2026'nın 278. günü 2026278 ya da 26278 olarak yazılır. Bu, astronomideki Jülyen gününden tamamen farklı bir kavramdır. Bilgisayar sistemlerindeki benzer sürekli sayım ise 1970'ten bu yana geçen saniyeyi tutan Unix zamanıdır; ona Unix zaman damgası dönüştürücüsüyle bakabilirsin.