JPEG
Kısa tanım
JPEG, fotoğrafları insan gözünün fark etmeyeceği ayrıntıları atarak küçülten kayıplı bir görüntü sıkıştırma standardı ve bu yöntemle kaydedilmiş dosya biçimidir.
Diğer adları: JPG, Joint Photographic Experts Group
Telefonundan paylaştığın fotoğrafların büyük çoğunluğu JPEG dosyasıdır. Adını standardı geliştiren Joint Photographic Experts Group komitesinden alır ve 1992'de yayımlanmıştır. Dosya uzantısının .jpg ya da .jpeg olması arasında hiçbir fark yoktur; üç harfli uzantı eski Windows sistemlerinin sınırlamasından kalmıştır.
Nasıl küçültür?
- Renkler parlaklık ve renk bileşenlerine ayrılır (YCbCr). Göz parlaklığa daha duyarlı olduğu için renk bilgisi genellikle daha düşük çözünürlükte saklanır.
- Görüntü 8×8 piksellik bloklara bölünür ve her blok ayrık kosinüs dönüşümüyle (DCT) frekans bileşenlerine ayrılır.
- Gözün az fark ettiği yüksek frekanslı ayrıntılar kalite ayarına göre kabaca yuvarlanır (nicemleme). Kayıp bu adımda oluşur.
- Kalan veri kayıpsız olarak kodlanır.
Ne kadar kazanç sağlar?
4000 × 3000 piksellik 12 megapiksellik bir fotoğraf, piksel başına 3 bayt ile sıkıştırılmamış hâlde 36 MB tutar. Aynı görüntü JPEG ile genellikle 3–5 MB'a iner; yani yaklaşık 7–12 kat küçülme. Kaliteyi biraz düşürerek web için çok daha küçük boyutlar elde edebilirsin; bunu görsel sıkıştırma aracında deneyebilirsin.
Ne zaman JPEG kullanma?
- Metin, logo, ekran görüntüsü: Keskin kenarlarda bulanık halkalar ve bloklanma oluşur. Bu tür görüntülerde kayıpsız PNG daha iyidir.
- Saydam arka plan: JPEG saydamlık desteklemez.
- Tekrar tekrar düzenleme: Her kayıtta yeniden sıkıştırıldığı için kalite giderek düşer.
Biçimler arası dönüşüm için JPG PNG dönüştürücüyü kullanabilirsin. iPhone'ların varsayılan biçimi HEIC, aynı kalitede daha küçük dosya üretir ama her yerde açılmadığı için çoğu zaman JPEG'e çevrilir. Web'de ise WebP ve AVIF gibi daha yeni biçimler JPEG'e alternatif olarak yaygınlaşmaktadır.