Uluslararası standart kitap numarası

Kitapların arka kapağında, barkodun üzerinde yazan ISBN (International Standard Book Number), o kitabın o baskısını ve biçimini tek başına tanımlar. Aynı kitabın ciltli, karton kapaklı ve e-kitap sürümleri ayrı ISBN alır. Kütüphaneler, kitapçılar ve dağıtımcılar stok ve katalog işlemlerini bu numarayla yapar.

Yapısı

2007'den beri ISBN'ler 13 hanelidir ve EAN-13 barkod sistemiyle uyumludur:

• Önek: 978 ya da 979
• Kayıt grubu: dil ya da ülke bölgesi (Türkiye için 605, 625, 975 gibi)
• Yayıncı kodu
• Yayın numarası
• Kontrol basamağı

Kontrol basamağı nasıl hesaplanır?

İlk 12 hane sırayla 1 ve 3 ile çarpılıp toplanır; toplamın 10'a bölümünden kalan 10'dan çıkarılır (sonuç 10 ise 0 alınır). Örnek: 978-0-306-40615-? için ağırlıklı toplam 9×1 + 7×3 + 8×1 + 0×3 + 3×1 + 0×3 + 6×1 + 4×3 + 0×1 + 6×3 + 1×1 + 5×3 = 93'tür. 93'ün 10'a bölümünden kalan 3, kontrol basamağı 10 − 3 = 7 olur: 978-0-306-40615-7. Bir numaranın geçerliliğini ISBN doğrulama aracıyla kontrol edebilirsin.

Eski 10 haneli ISBN'lerde kontrol basamağı farklı bir yöntemle (10'dan 2'ye azalan ağırlıklar, mod 11) hesaplanır ve sonuç 10 çıkarsa "X" yazılır.

Türkiye'de ISBN

Türkiye'de ISBN, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı ilgili birim tarafından yayıncılara ücretsiz olarak verilir; kendi kitabını yayımlayan yazarlar da başvurabilir. Baskıya hazırlanırken sayfa sayısı ve kâğıt türüne göre sırt kalınlığını kitap sırt kalınlığı hesaplamasıyla, kelime sayısından sayfa tahminini kitap sayfa sayısı tahminiyle yapabilirsin.