Net maaş
Kısa tanım
Brüt ücretten çalışana ait SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra çalışanın hesabına yatan tutardır.
Diğer adları: Net ücret, Ele geçen maaş
İş görüşmesinde konuşulan rakam ile ay sonunda hesabına yatan rakam çoğu zaman farklıdır. Aradaki farkı yasal kesintiler oluşturur; hesabına yatan tutara net maaş denir.
Brütten nete adımlar
- SGK işçi payı: brüt ücretin %14'ü.
- İşsizlik sigortası işçi payı: brüt ücretin %1'i.
- Gelir vergisi: brüt ücretten bu iki prim düşülerek bulunan matraha, yıl içindeki kümülatif matrahın girdiği dilim oranı uygulanır.
- Damga vergisi: brüt ücret üzerinden binde 7,59.
Asgari ücret tutarına isabet eden gelir ve damga vergisi istisna edildiği için, aynı brüt ücretle çalışan herkes için kesinti aynı değildir; istisna tutarı vergiden mahsup edilir. Güncel dilimler ve istisna tutarı brütten nete maaş hesaplama aracında kullanılır.
Neden yıl içinde değişir?
Gelir vergisi kümülatif matrah üzerinden hesaplanır. Yılın ilk aylarında düşük dilimdeyken, matrah biriktikçe bir üst dilime geçilir ve aynı brüt maaşla net ücret yılın ikinci yarısında azalabilir. Bu bir hata değil, artan oranlı tarifenin doğal sonucudur.
Net mi konuşulmalı, brüt mü?
İş sözleşmesinde brüt yazılırsa vergi dilimi değişimlerinin etkisi çalışana; net yazılırsa işverene yansır. Teklif alırken hangisinin konuşulduğunu netleştirmek önemlidir. Elindeki net rakamın brüt karşılığını görmek için netten brüte maaş hesaplamasını kullanabilirsin.
Unutma: bordroda görünen AGİ, yol ve yemek yardımı gibi kalemlerin vergilendirilme şekli de net tutarı etkiler. Bordrodaki her satırı tek tek kontrol etmek, hatalı kesintileri erken fark etmeni sağlar.