Ücret
Kısa tanım
Bir kimseye bir iş karşılığında işveren ya da üçüncü kişilerce sağlanan ve para ile ödenen tutardır; brüt ve net olarak iki biçimde ifade edilir.
Diğer adları: Maaş, İşçilik ücreti
4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesi ücreti genel olarak "bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar" olarak tanımlar. Günlük dilde maaş ile ücret çoğunlukla aynı anlamda kullanılır; mevzuatta ise maaş daha çok kamu görevlileri için tercih edilir.
Brüt ve net ücret
İş sözleşmesinde yazan tutar genellikle brüt ücrettir. Brüt ücretten çalışanın SGK primi ve işsizlik sigortası primi, ardından gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek net ücrete ulaşılır. Asgari ücret tutarına kadar olan kısım gelir ve damga vergisinden istisna tutulur. Gelir vergisi artan oranlı olduğu için yıl içinde kümülatif matrah yükseldikçe aynı brüt ücretin neti azalabilir. Ay ay hesabı brütten nete maaş hesaplamasıyla yapabilirsin.
Saatlik ve günlük ücret
Haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve aylık ücret çoğunlukla 30 gün üzerinden hesaplanır. Aylık ücreti saatliğe çevirirken sık kullanılan bölen 225'tir (30 gün × 7,5 saat). Örnek: Aylık brüt ücreti 45.000 TL olan çalışanın saatlik brüt ücreti 45.000 / 225 = 200 TL'dir; fazla mesai saatinde bunun %50 fazlası, yani 300 TL ödenir. Dönüşümler için saatlik ücret maaş dönüştürücüsü, yol ve hazırlık süresini de katan gerçek kazancın için gerçek saatlik ücret hesabı kullanılabilir.
Ödeme kuralları
Ücret en geç ayda bir ödenir ve belirli bir işçi sayısının üzerindeki işyerlerinde banka aracılığıyla ödenmesi zorunludur. Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir sebep dışında ödenmeyen işçi iş görmekten kaçınabilir. Hiçbir ücret yasal asgari ücretin altında olamaz; güncel tutarı asgari ücret hesaplamasında görebilirsin. Bu bilgiler genel niteliktedir.