Subnet maskesi
Kısa tanım
Subnet maskesi, bir IP adresinin hangi bitlerinin ağı, hangi bitlerinin o ağdaki cihazı gösterdiğini belirleyen 32 bitlik değerdir.
Diğer adları: Alt ağ maskesi, Netmask, Ağ maskesi
Evindeki modem ayarlarında gördüğün 255.255.255.0 değeri bir subnet maskesidir. IP adresi tek başına bir cihazın hangi ağa ait olduğunu söylemez; maske, adresin ağ kısmıyla cihaz (host) kısmını birbirinden ayırır. Bu sayede bilgisayar, bir paketi doğrudan yerel ağdaki cihaza mı yoksa ağ geçidine mi göndereceğine karar verir.
CIDR gösterimi
Maske, baştan itibaren art arda gelen 1 bitlerinden oluşur. Bu bitlerin sayısı eğik çizgiyle yazılır: 255.255.255.0 maskesinde 24 bit 1 olduğundan /24 denir. Örnekler:
- /8 → 255.0.0.0
- /16 → 255.255.0.0
- /24 → 255.255.255.0 (256 adres, 254 kullanılabilir cihaz)
- /26 → 255.255.255.192 (64 adres, 62 kullanılabilir cihaz)
- /30 → 255.255.255.252 (4 adres, 2 kullanılabilir cihaz)
Hesaplama
Bir alt ağdaki toplam adres sayısı 2^(32 − önek)'tir. Her alt ağın ilk adresi ağ adresi, son adresi yayın (broadcast) adresi olduğundan cihazlara verilebilecek adres sayısı bundan 2 eksiktir. 192.168.1.0/24 ağını /26 ile bölersen dört alt ağ elde edersin: .0, .64, .128 ve .192 ile başlayan bloklar. Örneğin 192.168.1.70 adresi 192.168.1.64/26 ağına aittir; bu ağın yayın adresi 192.168.1.127'dir. Ağ, yayın ve aralık bilgilerini subnet hesaplama aracıyla anında görebilirsin.
Neden alt ağlara bölünür?
Büyük bir ağı bölmek yayın trafiğini sınırlar, güvenlik kurallarını bölümlere göre uygulamayı kolaylaştırır ve IP adreslerini israf etmeden dağıtmayı sağlar. Ofislerde misafir ağı, kamera ağı ve personel ağının ayrı alt ağlarda tutulması yaygındır.
Dikkat edilecek noktalar
Aynı fiziksel ağdaki iki cihaz farklı maskelerle ayarlanırsa birbirini göremeyebilir. IPv6'da maske yerine yalnızca önek uzunluğu kullanılır ve ev ağları genellikle /64 alır. Kendi genel IP adresini öğrenmek için IP adresim aracına bakabilirsin.