Şerefiye
Kısa tanım
Bir taşınmazın kat, cephe, manzara ya da konum gibi özellikleri nedeniyle aynı projedeki benzer birimlere göre daha yüksek fiyatlandırılmasını sağlayan değer farkıdır.
Diğer adları: Şerefiye farkı, Konum primi
Aynı binada, aynı metrekarede iki daire düşün: biri giriş katta ve arka cephede, diğeri yedinci katta ve deniz manzaralı. Satıcı ikincisine daha yüksek fiyat ister. Bu fiyat farkını yaratan ayrıcalıklara şerefiye denir. Kelime Arapça "şeref" kökünden gelir ve "üstünlük payı" anlamı taşır.
Şerefiyeyi belirleyen etkenler
- Kat: Orta ve üst katlar genellikle daha değerlidir; çatı katı ve bahçe katı projeye göre artı ya da eksi şerefiye alabilir.
- Cephe ve yön: Güney cephe, köşe daire, cadde cephesi.
- Manzara: Deniz, park, şehir manzarası.
- Ortak alanlara yakınlık: Havuza bakan bloklar, otopark girişine yakınlık.
Nasıl hesaplanır?
Pratikte proje için bir taban metrekare fiyatı belirlenir, her birime özelliklerine göre yüzde ya da sabit tutar olarak şerefiye eklenir. Örnek: Taban fiyatı 60.000 TL/m² olan bir projede 120 m²'lik daire 7.200.000 TL'dir. Deniz manzarası için %12, üst kat için %5 şerefiye uygulanırsa toplam artış %17,6 değil %17'dir (yüzdeler tabana göre ayrı ayrı uygulanıyorsa), yani fiyat 8.424.000 TL olur. Yüzdeler zincirleme uygulanıyorsa sonuç biraz daha yüksek çıkar; sözleşmedeki yöntemi kontrol et. Birim fiyat karşılaştırmasını metrekare birim fiyatı hesabıyla yapabilirsin.
Şerefiye ayrıca belediye ve imar mevzuatında, düzenleme sonucu değeri artan taşınmazlardan alınan bir bedeli anlatmak için de kullanılmıştır; bağlamına göre anlamı değişir.
Alıcı olarak şerefiyenin gerçek bir değer farkı mı yoksa pazarlık payı mı olduğunu anlamak için çevredeki benzer satışlarla kıyas yap; emsal karşılaştırmalı değerleme bu iş için tasarlandı. Yatırım amaçlı alımlarda şerefiyenin kiraya yansıyıp yansımadığını kira getirisi hesabıyla kontrol etmek de faydalıdır.