Arsa payı
Kısa tanım
Arsa payı, kat mülkiyetli bir yapıda her bağımsız bölüme düşen ve tapuda kesirli sayı olarak gösterilen ana taşınmaz (arsa) hissesidir.
Diğer adları: Arsa hissesi, Arsa pay oranı
Bir apartmanda dairen sana aittir, ama binanın oturduğu arsa bütün maliklerin ortak mülküdür. Bu ortak arsada senin hakkının ne kadar olduğunu tapudaki kesir gösterir: örneğin 30/480. Bu kesre arsa payı denir.
Nasıl belirlenir?
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre arsa payı, bağımsız bölümlerin değeriyle oranlı olarak belirlenir. Yalnızca metrekare değil; kat, cephe, manzara ve kullanım amacı (dükkân, daire) gibi değer etkenleri de hesaba girer. Uygulamada alan ile bir değer katsayısı çarpılarak oranlama yapılır:
Bölümün payı = (Alan × Katsayı) / Σ(Alan × Katsayı) × Payda
Örnek
100 m² ve 120 m²'lik iki daire ile katsayısı 1,5 olan 80 m²'lik bir dükkânı düşün. Ağırlıklı alanlar 100, 120 ve 120; toplam 340'tır. Payda 1000 seçilirse daire 1'e 294/1000, daire 2'ye ve dükkâna 353/1000 düşer (yuvarlamada toplam paydaya tamamlanır). Kendi binan için arsa payı hesaplayıcısıyla bir ön dağılım yapabilirsin; kesin dağılım lisanslı değerleme ile belirlenir.
Arsa payı nerede önemlidir?
- Ortak giderler: Yönetim planında aksi yazmıyorsa ortak giderler arsa payı oranında paylaştırılır. Geciken ödemeler için aidat gecikme tazminatı uygulanabilir.
- Kentsel dönüşüm: Yıkılıp yeniden yapılan binalarda yeni daire hakları ve oylamada gereken çoğunluk arsa payına göre hesaplanır. Bu konuda kentsel dönüşüm daire hakkı aracı fikir verir.
- Kat karşılığı inşaat: Müteahhit ile arsa sahipleri arasındaki paylaşım arsa payı üzerinden yapılır.
Dikkat
Hatalı belirlenmiş arsa payları mahkeme yoluyla düzeltilebilir. Ev alırken tapuda yalnızca daire numarasına değil, arsa payının oranına da bakmak, dönüşüm sürecinde sürprizleri önler.