Cıva milimetresi
Kısa tanım
Bir milimetre yüksekliğindeki cıva sütununun tabanına yaptığı basınca eşit olan basınç birimidir; tansiyon ölçümünde ve meteorolojide kullanılır.
Diğer adları: mmHg, Torr
Tansiyon ölçümünde "12'ye 8" dediğimiz değerler aslında 120/80 mmHg'dir: kan basıncı, 120 ve 80 milimetre yüksekliğindeki bir cıva sütununun yapacağı basınca eşittir. Bu birim, 17. yüzyılda Torricelli'nin cıva barometresinden gelir.
Tanım ve dönüşümler
1 mmHg ≈ 133,322 Pa. Deniz seviyesindeki standart atmosfer basıncı 760 mmHg = 101.325 Pa = 1,01325 bar'dır. Torr birimi atmosferin tam 1/760'ı olarak tanımlanır ve mmHg'den çok küçük bir farkla ayrılır; pratikte eşit kabul edilir.
Örnek: 120 mmHg sistolik basınç 120 × 133,3 ≈ 16.000 Pa, yani yaklaşık 16 kPa'dır. Bu, atmosfer basıncının üzerindeki fazlalıktır (gösterge basıncı). Birimler arası geçişleri basınç dönüştürücüsüyle yapabilirsin.
Tansiyon değerlerinin okunuşu
Büyük tansiyon (sistolik) kalbin kasıldığı andaki, küçük tansiyon (diyastolik) gevşediği andaki basınçtır. İki değer birlikte organlara giden ortalama basıncı belirler: OAB ≈ diyastolik + (sistolik − diyastolik) / 3. 120/80 için ortalama arter basıncı yaklaşık 93 mmHg'dir; hesabı ortalama arter basıncı hesaplamasıyla yapabilirsin. Değerlerin yorumlanması kişiye göre değişir ve hekim değerlendirmesi gerektirir.
Meteoroloji ve yükseklik
Hava basıncı yükseldikçe azalır; deniz seviyesinde 760 mmHg olan basınç 1.500 metrede yaklaşık 635 mmHg'ye, 3.000 metrede 525 mmHg'ye iner. Bu düşüş hem kaynama noktasını hem de solunan havadaki oksijen kısmi basıncını etkiler. Rakıma göre basıncı irtifa basınç hesaplamasıyla bulabilirsin. Cıvanın zehirli olması nedeniyle günümüz cihazları cıva içermez, ancak birim kullanılmaya devam etmektedir.