Tansiyon

Doktorun '12'ye 8' dediği değer aslında 120/80 mmHg anlamına gelir. Halk arasında tansiyon denen bu ölçüm, tıbbi adıyla kan basıncıdır ve kalp-damar sağlığının en temel göstergelerinden biridir.

İki değer ne anlatır?

• Sistolik (büyük) tansiyon: Kalp kasıldığı anda damarlardaki en yüksek basınç.
• Diyastolik (küçük) tansiyon: Kalp iki atım arasında gevşediğinde damarlarda kalan basınç.

İkisinin farkına nabız basıncı denir; 120/80 için 40 mmHg'dir.

Sınıflama

Avrupa Kardiyoloji ve Hipertansiyon derneklerinin (ESC/ESH) muayenehane ölçümleri için kullandığı yaygın sınıflamaya göre:

• Optimal: 120/80'in altı
• Normal: 120–129 / 80–84
• Yüksek normal: 130–139 / 85–89
• Evre 1 hipertansiyon: 140–159 / 90–99
• Evre 2 hipertansiyon: 160–179 / 100–109
• Evre 3 hipertansiyon: 180 ve üzeri / 110 ve üzeri

İki değer farklı sınıflara düşerse yüksek olan sınıf esas alınır. Ölçümlerini tansiyon değerlendirme aracına girerek hangi aralıkta olduğunu görebilirsin.

Doğru ölçüm için

Ölçümden önce 5 dakika oturarak dinlen, son yarım saatte kahve ve sigara kullanma. Kol kalp hizasında, sırt destekli ve bacaklar çapraz olmadan otur. Tek bir ölçüm tanı koydurmaz; birkaç ölçümün ortalaması ve farklı günlerdeki değerler esas alınır. Hastane ortamında heyecana bağlı yükselmeye 'beyaz önlük etkisi' denir.

Neden önemlidir?

Yüksek tansiyon çoğu zaman belirti vermez ama yıllar içinde kalp krizi, inme ve böbrek hasarı riskini artırır. Genel kalp-damar riskini görmek için kalp damar risk skoru hesabından yararlanabilirsin. Bu araçlar bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekime başvurmak gerekir.