Kan alkol oranı

Trafik kontrolünde alkolmetreye üfledikten sonra okunan rakam, kanındaki alkolün binde kaç olduğunu gösterir. 0,50 promil, bir litre kanda yaklaşık 0,5 gram alkol bulunduğu anlamına gelir.

Widmark formülü

Kan alkol oranını tahmin etmek için en yaygın yöntem, İsveçli bilim insanı Erik Widmark'ın geliştirdiği formüldür:

Promil = Alınan alkol (g) ÷ (Vücut ağırlığı (kg) × r) − β × Geçen süre (saat)

• r: Vücut su dağılım katsayısı; erkeklerde yaklaşık 0,68, kadınlarda 0,55.
• β: Vücudun alkolü yıkım hızı; saatte ortalama 0,10–0,20 promil, hesaplamada sık kullanılan değer 0,15'tir.
• Alkol miktarı: Hacim (mL) × Alkol oranı × 0,789 (alkolün yoğunluğu).

Örnek

80 kg'lık bir erkek iki adet 500 mL, %5'lik bira içsin. Alınan alkol 2 × 500 × 0,05 × 0,789 ≈ 39,5 g'dır. Tepe değer 39,5 ÷ (80 × 0,68) ≈ 0,73 promil, iki saat sonra ise yaklaşık 0,73 − 0,30 = 0,43 promil olur. Kendi değerlerinle tahmin için kan alkol oranı hesaplama aracını kullanabilirsin; mg/dL gibi başka birimlere çevirmek için kan alkolü birim dönüştürücüsü hazır.

Trafikte yasal sınırlar

Türkiye'de hususi otomobil sürücüleri için sınır 0,50 promildir; ticari araç, yolcu taşıyan ve bazı sınıflardaki sürücüler için sınır sıfırdır, yani hiç alkol alınmamalıdır. Sınırın aşılması para cezası ve ehliyetin geri alınmasıyla sonuçlanır; tekrarında yaptırımlar ağırlaşır.

Önemli uyarı

Formül yalnızca kaba bir tahmindir. Aç karnına içmek, ilaçlar, karaciğer sağlığı, yorgunluk ve kişisel metabolizma sonucu ciddi biçimde değiştirebilir. Kahve içmek veya soğuk duş almak alkol yıkımını hızlandırmaz. Hesap sonucunu araç kullanıp kullanamayacağına karar vermek için kullanma; alkol aldıysan direksiyona geçme.