Nitroks
Kısa tanım
Tüplü dalışta kullanılan, oksijen oranı normal havadaki yaklaşık %21'den yüksek tutulmuş azot-oksijen karışımıdır; en yaygın türleri %32 ve %36 oksijenlidir.
Diğer adları: Nitrox, EANx, Oksijenle zenginleştirilmiş hava
Dalgıçların tüplerinde çoğunlukla sıkıştırılmış hava bulunur. Bazı tüplerin üzerinde ise sarı-yeşil bir etiket ve "EAN32" gibi bir ifade görürsün: bu tüpte nitroks, yani oksijeni artırılmış hava vardır.
Ne işe yarar?
Dalış süresini sınırlayan temel etken, vücudun derinlikte emdiği azottur. Karışımdaki oksijen oranı arttıkça azot oranı azalır; böylece aynı derinlikte daha az azot emilir ve dekompresyonsuz dalış süresi uzar. Tekrarlı dalışlarda yüzey aralıkları da kısalabilir.
Bedeli: oksijen toksisitesi
Oksijen, belirli bir kısmi basıncın üzerinde merkezi sinir sistemi için tehlikeli hale gelir. Bu yüzden her nitroks karışımının bir azami çalışma derinliği (MOD) vardır:
MOD (m) = (ppO₂ sınırı / Oksijen oranı − 1) × 10
%32 oksijenli karışım ve rekreasyonel dalışta yaygın kullanılan 1,4 bar sınırı için MOD = (1,4 / 0,32 − 1) × 10 = 33,75 m'dir. Oksijen oranı arttıkça MOD azalır.
Eşdeğer hava derinliği
Nitroksun azot açısından hangi hava derinliğine karşılık geldiği şu formülle bulunur: EAD = (D + 10) × (1 − O₂) / 0,79 − 10. 25 m'de %32 nitroks, azot yükü bakımından yaklaşık 20,1 m'lik hava dalışına eşdeğerdir. Her iki değeri nitroks MOD hesaplama aracıyla bulabilirsin; dalış süresi sınırları için dekompresyonsuz dalış sınırı tablosuna bakabilirsin.
Güvenlik notları
- Nitroks kullanmak için ayrı bir sertifika eğitimi gerekir.
- Her dalıştan önce tüpteki oksijen oranı analizörle ölçülmeli ve tüpe yazılmalıdır.
- Nitroks daha derin dalış sağlamaz; tersine daha sığ bir sınır getirir.