I ve İ harfiyle başlayan terimler

I ve İ harfiyle başlayan 40 terimin kısa tanımları alfabetik sırayla. Terime tıklayınca formül, örnek, ilgili araçlar ve benzer terimler açılır.

Bu harfte ara

I ile başlayanlar (11)

Isı Isı enerjisi, Isı miktarı: Sıcaklık farkı nedeniyle bir sistemden diğerine aktarılan enerjidir; birimi joule (J) olup günlük hayatta kalori ve kilovatsaat da kullanılır.
Isı iletimi Kondüksiyon, Isı iletkenliği: Isının, maddenin kendisi yer değiştirmeden tanecikler arası etkileşimle sıcak bölgeden soğuk bölgeye aktarılmasıdır.
Isı kapasitesi Isıl kapasite, Isı sığası: Bir cismin sıcaklığını 1 °C (1 K) artırmak için gereken ısı miktarıdır; cismin kütlesi ile malzemesinin özgül ısısının çarpımına eşittir.
Isı kaybı Isı kaybı hesabı, Bina ısı kaybı: Bir binadan duvar, pencere, çatı, zemin ve hava sızıntısı yoluyla dışarıya aktarılan ısı miktarıdır; ısıtma sistemi kapasitesinin belirlenmesinde temel girdidir.
Isı pompası Hava kaynaklı ısı pompası, Heat pump: Elektrik enerjisi kullanarak düşük sıcaklıktaki bir ortamdan (hava, toprak, su) ısı alıp daha sıcak bir ortama aktaran ısıtma ve soğutma cihazıdır.
Isıl direnç Isıl rezistans: Bir malzeme katmanının ısı akışına karşı gösterdiği dirençtir; kalınlığın ısı iletkenlik katsayısına bölünmesiyle bulunur ve birimi m²K/W’dir.
Isıl genleşme Termal genleşme, Isıl genleşme katsayısı: Maddelerin sıcaklık arttığında boyut ve hacimlerinin büyümesi, azaldığında küçülmesidir; malzemeye özgü genleşme katsayısıyla hesaplanır.
Işık hızı c sabiti, Işığın boşluktaki hızı: Işığın boşlukta yayılma hızıdır; tam olarak 299.792.458 m/s olarak tanımlanmıştır ve evrende bilgi ile enerjinin ulaşabileceği en yüksek hızdır.
Işık şiddeti Kandela, Işık yoğunluğu: Bir ışık kaynağının belirli bir yöndeki parlaklığını ifade eden fotometrik büyüklüktür; SI birimi kandeladır (cd).
Işık yılı Işık-yılı, ly: Işığın boşlukta bir yılda aldığı yoldur; yaklaşık 9,46 trilyon kilometreye eşit olan ve yıldızlar arası uzaklıkları ifade etmek için kullanılan bir uzunluk birimidir.
Işınım Radyasyon, Güneş ışınımı: Enerjinin elektromanyetik dalgalar ya da parçacıklar hâlinde uzayda yayılmasıdır; güneş enerjisinde birim alana düşen güç (W/m²) olarak ölçülür.

İ ile başlayanlar (29)

İbrani takvimi Yahudi takvimi, İbrani takvim: Ay evrelerine dayalı ayları, artık aylarla güneş yılına uyduran ay-güneş takvimidir; Yahudi bayramlarının ve dini günlerin tarihlerini belirler.
İç teğet çember İç teğet daire, Üçgenin iç çemberi: Bir çokgenin içine çizilen ve tüm kenarlarına teğet olan çemberdir; üçgende merkezi iç açıortayların kesişim noktasıdır.
İç verim oranı IRR, İç getiri oranı: Bir yatırımın nakit akışlarının net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranıdır; projenin yıllık ortalama getirisini tek bir yüzdeyle özetler.
İdeal gaz yasası İdeal gaz denklemi, Genel gaz denklemi: Bir gazın basıncı, hacmi, mol sayısı ve mutlak sıcaklığı arasındaki ilişkiyi PV = nRT denklemiyle veren, düşük basınç ve yüksek sıcaklıkta gerçek gazlara iyi uyan yasadır.
İdeal kilo İdeal vücut ağırlığı, Hedef kilo: Boy ve cinsiyete göre Devine, Robinson, Miller veya Hamwi gibi formüllerle tahmin edilen, sağlıklı kabul edilen referans vücut ağırlığıdır.
İhbar tazminatı İhbar önelleri tazminatı, Bildirim süresi tazminatı: İşverenin ya da işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini yasal bildirim süresine uymadan feshetmesi halinde karşı tarafa ödediği, bu sürenin ücretine eşit tazminattır.
İhtiyaç kredisi Tüketici kredisi, Bireysel kredi: Bankaların konut ve taşıt dışındaki kişisel harcamalar için verdiği, eşit taksitlerle geri ödenen ve faizine KKDF ile BSMV eklenen tüketici kredisidir.
İkinci dereceden denklem Kuadratik denklem, ax² + bx + c = 0: En yüksek dereceli terimi x² olan, ax² + bx + c = 0 biçimindeki denklemdir; kökleri diskriminant ve kök formülüyle bulunur.
İkiye tümleyen İkinin tümleyeni, Two's complement: Negatif tam sayıların ikilik sistemde gösterilmesi için bitlerin tersine çevrilip sonuca 1 eklenmesiyle elde edilen, bilgisayarların standart gösterim yöntemidir.
İkizkenar üçgen: İki kenarı birbirine eşit olan üçgendir; eşit kenarların karşısındaki taban açıları da eşittir ve tepe noktasından inen yükseklik tabanı ortalar.
İlk geçiş verimi FPY, First pass yield: Bir süreçten yeniden işleme, tamir veya hurdaya gitmeden ilk denemede hatasız çıkan birimlerin, sürece giren toplam birimlere oranıdır.
İndüktans Endüktans, Öz indüktans: Bir iletkenin ya da bobinin, içinden geçen akımdaki değişime karşı gerilim üreterek direnç gösterme özelliğidir; birimi henry (H) olarak ifade edilir.
İnfüzyon hızı Serum hızı, Damla hızı: Damar yoluyla verilen sıvı veya ilaç çözeltisinin birim zamanda hastaya ulaşan miktarıdır; genellikle ml/saat ya da damla/dakika olarak ifade edilir.
İnşaat demiri Nervürlü demir, Betonarme çeliği: Betonarme yapılarda betonun zayıf olduğu çekme kuvvetlerini taşımak için kullanılan, yüzeyi nervürlü (çıkıntılı) çelik çubuklardır.
İntegral Belirli integral, Belirsiz integral: Türevin ters işlemi olan ve belirli bir aralıkta bir fonksiyonun eğrisi altında kalan işaretli alanı veren matematiksel işlemdir.
İnterpolasyon Ara değer bulma, Doğrusal interpolasyon: Bilinen iki veya daha fazla veri noktası arasında kalan bilinmeyen bir değeri, bu noktalardan yararlanarak tahmin etme yöntemidir.
İplik numarası İplik inceliği, İplik no: Bir ipliğin inceliğini, uzunluk ile ağırlık arasındaki oran üzerinden ifade eden tekstil ölçüsüdür; Ne, Nm, tex ve denye en yaygın sistemlerdir.
İskonto Senet kırdırma: Vadesi gelmemiş bir alacağın bugün tahsil edilmesi karşılığında, vadeye kalan süre ve faiz oranına göre nominal değerinden yapılan indirimdir.
İskontolu geri ödeme süresi İndirgenmiş geri ödeme süresi, Discounted payback period: Bir yatırımın, paranın zaman değeri dikkate alınarak bugüne indirgenmiş nakit girişleriyle başlangıç maliyetini kaç yılda karşıladığını gösteren ölçüttür.
İsteğe bağlı sigorta İsteğe bağlı sigortalılık, Gönüllü sigorta: Zorunlu sigortalı olmayan kişinin primini kendisi ödeyerek emeklilik için prim günü biriktirmesini sağlayan SGK sigortalılık türüdür.
İş arama izni Yeni iş arama izni: Belirsiz süreli iş sözleşmesi feshedildiğinde, ihbar süresi boyunca işverenin işçiye ücret kesmeden günde en az iki saat yeni iş araması için verdiği izindir.
İş günü Çalışma günü, Mesai günü: Hafta tatili ve resmi tatiller dışında kalan, kurumların ve işyerlerinin olağan olarak çalıştığı günlerdir; Türkiye'de genellikle pazartesiden cumaya kadar olan günleri kapsar.
İşe iade tazminatı İşe başlatmama tazminatı, İşe iade davası tazminatı: Geçersiz feshe karşı işe iade kararı alan işçiyi işveren işe başlatmazsa ödenen 4–8 aylık ücret tutarındaki tazminat ile boşta geçen süre ücretinin toplamıdır.
İşletme sermayesi Net işletme sermayesi, Çalışma sermayesi: Bir işletmenin dönen varlıklarından kısa vadeli yükümlülükleri çıkarıldığında kalan tutardır; günlük faaliyetleri sürdürmek için elde kalan kısa vadeli kaynağı gösterir.
İşsizlik ödeneği İşsizlik maaşı: İşsizlik sigortasına prim ödemiş ve kendi kusuru olmadan işini kaybetmiş sigortalıya, İŞKUR tarafından belirli bir süre boyunca ödenen aylık gelirdir.
İşveren maliyeti Toplam işçilik maliyeti, İşverene maliyet: Bir çalışanın işverene aylık toplam yükü; brüt ücrete işveren SGK payı ve işveren işsizlik sigortası payının eklenmesi, varsa teşviklerin düşülmesiyle bulunur.
İvme Hızlanma, Akselerasyon: Bir cismin hızının birim zamanda ne kadar değiştiğini gösteren vektörel büyüklüktür; SI birimi metre bölü saniye karedir (m/s²).
İyonik şiddet İyon şiddeti, Ionic strength: Bir çözeltideki iyonların derişimlerini ve yüklerinin karesini birlikte hesaba katarak çözeltinin toplam elektriksel yoğunluğunu ifade eden büyüklüktür.
İzotop: Aynı elementin, proton sayısı aynı ama nötron sayısı farklı olan atomlarıdır; kimyasal özellikleri neredeyse aynıdır, kütleleri ve çekirdek kararlılıkları farklıdır.