Işık yılı
Kısa tanım
Işığın boşlukta bir yılda aldığı yoldur; yaklaşık 9,46 trilyon kilometreye eşit olan ve yıldızlar arası uzaklıkları ifade etmek için kullanılan bir uzunluk birimidir.
Diğer adları: Işık-yılı, ly
Adında "yıl" geçse de ışık yılı bir zaman değil, uzunluk birimidir. Işığın boşlukta bir Jülyen yılı (365,25 gün) boyunca aldığı yolu ifade eder. Kilometreler yıldızlar arası uzaklıkları anlatmak için o kadar küçük kalır ki astronomlar bu tür birimlere ihtiyaç duyar.
Kaç kilometre?
Hesap: 299.792,458 km/s × 31.557.600 s ≈ 9,4607 × 10¹² km, yani yaklaşık 9,46 trilyon kilometre. Bu, Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklığın (1 astronomik birim, yaklaşık 149,6 milyon km) yaklaşık 63.241 katıdır. Birimler arası geçiş için uzunluk dönüştürücüsünü, ışığın belirli bir mesafeyi ne kadar sürede aldığını bulmak için hız mesafe zaman hesaplamasını kullanabilirsin.
Örnek uzaklıklar
- Güneş'e en yakın yıldız Proxima Centauri: yaklaşık 4,24 ışık yılı.
- Gece gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius: yaklaşık 8,6 ışık yılı.
- Samanyolu galaksisinin çapı: yaklaşık 100.000 ışık yılı.
- Andromeda galaksisi: yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı.
Bir cismi 2,5 milyon ışık yılı uzakta görmek, ondan çıkan ışığın 2,5 milyon yıl önce yola çıktığı anlamına gelir; yani uzaya bakmak geçmişe bakmaktır.
Parsek
Profesyonel astronomide daha çok parsek kullanılır: 1 parsek yaklaşık 3,26 ışık yılıdır. Parsek, Dünya'nın yörüngesinin karşı uçlarından bakıldığında yıldızın 1 yay saniyesi kaymasına (paralaks) karşılık gelen uzaklıktır: d (parsek) = 1 / p (yay saniyesi). Paralaksı 0,1" olan bir yıldız 10 parsek, yaklaşık 32,6 ışık yılı uzaktadır; hesabı paralaks hesaplamasıyla yapabilirsin.