Cebri icra
Kısa tanım
Borcunu kendiliğinden ödemeyen borçludan alacağın devletin icra daireleri aracılığıyla, gerekirse haciz ve satış yoluyla zorla tahsil edilmesidir.
Diğer adları: Zorla icra, İcra takibi
Bir alacaklı, borçlusu ödeme yapmadığında kendi başına zorla tahsil yapamaz; bunu ancak devletin yetkili organları aracılığıyla yapabilir. Türkiye'de bu süreç 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile düzenlenir ve buna cebri icra denir.
Takip türleri
- İlamlı takip: Alacak bir mahkeme kararına (ilama) dayanıyorsa başlatılır.
- İlamsız (genel haciz yoluyla) takip: Elinde ilam olmayan alacaklı da takip başlatabilir; borçlu itiraz ederse takip durur ve alacaklının itirazın iptali ya da kaldırılması yoluna gitmesi gerekir.
- Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono ve poliçe için daha hızlı işleyen özel yol.
- Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip: Alacak ipotek ya da rehinle güvenceliyse.
Temel aşamalar
İlamsız takipte icra dairesi borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir; itiraz etmezse takip kesinleşir. Kesinleşen takipte alacaklının talebiyle borçlunun mal, maaş ve banka hesapları üzerine haciz konur; maaşın kural olarak dörtte birine kadar haciz uygulanabilir. Haczedilen mallar paraya çevrilerek alacaklıya ödenir.
Masraf ve faiz
Takip açarken başvuru harcı, peşin harç, tebligat ve vekâlet masrafları ödenir; tahsil aşamasında tahsil harcı alınır. Bu masraflar sonunda borçluya yükletilir. Örnek: 100.000 TL'lik bir alacak için takipte faiz, takip tarihinden itibaren işler; sözleşmede faiz kararlaştırılmamışsa yasal faiz uygulanır. Masrafları icra masrafı hesaplamasıyla, faiz tutarını yasal faiz hesaplamasıyla tahmin edebilirsin.
Alacağın zamanaşımına uğramış olması takibi engellemez ama borçlu bunu ileri sürebilir; süreleri zamanaşımı hesaplamasında kontrol edebilirsin. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; süreler hak kaybına yol açabileceğinden bir avukata danışman önerilir.