Miras payı
Kısa tanım
Ölen kişinin bıraktığı terekenin, kanuna ya da vasiyetnameye göre her mirasçıya düşen oranıdır; Türk Medeni Kanunu’nda zümre sistemiyle belirlenir.
Diğer adları: Yasal miras payı, Mirasçılık payı
Bir kişi vefat ettiğinde geride bıraktığı malvarlığı (tereke) kanunda belirlenen yasal mirasçılara geçer. Kimin ne kadar alacağını Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) zümre sistemi belirler. Vasiyetname varsa paylar değişebilir, ama saklı pay denilen asgari haklar korunur.
Zümre sistemi
- Birinci zümre: Altsoy (çocuklar, onlar ölmüşse torunlar). Çocuklar eşit pay alır.
- İkinci zümre: Anne-baba ve onların altsoyu (kardeşler); birinci zümre yoksa mirasçı olurlar.
- Üçüncü zümre: Büyükanne-büyükbabalar ve onların altsoyu.
Sağ kalan eşin payı
Eş her zümreyle birlikte mirasçıdır: altsoyla birlikte mirasın 1/4'ünü, anne-baba zümresiyle birlikte 1/2'sini, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte 3/4'ünü alır; bu zümrelerden kimse yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Örnek: Vefat eden kişinin eşi ve üç çocuğu var, terekesi 6.000.000 TL. Eşe 1/4 = 1.500.000 TL düşer; kalan 4.500.000 TL üç çocuk arasında eşit paylaşılır ve her birine 1.500.000 TL kalır. Farklı aile durumları için miras paylaşımı hesaplamasını kullanabilirsin.
Saklı pay
Miras bırakan vasiyetle mirasçılarını tamamen dışarıda bırakamaz. Altsoyun saklı payı yasal miras payının yarısı, anne ve babanınki her biri için dörtte biri; eşin saklı payı ise altsoy ya da anne-baba ile birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer durumlarda dörtte üçüdür. Kardeşlerin saklı payı yoktur.
Mirasçılar mirası kabul ettiğinde veraset ve intikal vergisi doğar; istisna tutarları ve dilimler için veraset ve intikal vergisi hesaplamasına bakabilirsin. Taşınmazlar paylaşılmadan kalırsa elbirliği mülkiyeti oluşur; paylara geçişte hisseli tapu pay hesabı yardımcı olur. Bu metin hukuki tavsiye değildir.