Pay ve paydadan m² ve değere
Tapuda “250/1000 hisse” gibi bir ifade görüyorsan taşınmazın tamamında ortak mülkiyetin vardır. Hisseli tapu hesaplama aracı, bu oranın taşınmazın kaç metrekaresine ve güncel m² değeriyle kaç liraya karşılık geldiğini gösterir. Payının bir kısmını satmayı düşünüyorsan satılan ve kalan kısmı da ayrı ayrı hesaplar. Hisseli tapu hesaplama sonuçları, miras paylaşımı ya da pay satışı görüşmelerinde ortak bir dil kurmana yardım eder.
Yöntem şudur: hisse oranı = pay ÷ payda. Metrekare karşılığı, parsel alanının bu oranla çarpımıdır. Değer ise metrekare karşılığı × birim m² değeri ile bulunur. Satılacak payı aynı paydayla yazarsan kalan pay kesir olarak sadeleştirilip gösterilir.
Örnek: 2.000 m²’lik bir tarlada 250/1000 payın olsun ve bölgede m² değeri 5.000 TL olsun. Hisse oranın %25’tir, bu da 500 m²’ye denk gelir. Payının değeri 500 × 5.000 = 2.500.000 TL olur.
- Pay, araziyi belirli bir köşesinden kullanma hakkı vermez; bölünme için ifraz ya da taksim gerekir.
- Paylı mülkiyette pay satıldığında diğer paydaşların yasal önalım (şufa) hakkı vardır.
Aracı en çok mirasla gelen arazilerde, kooperatif hisselerinde ve ortak alınan arsalarda paylarını görmek isteyenler kullanır. Payda farklı yazılmış tapularda önce payları ortak paydaya çevir; aksi halde satılan ve kalan pay yanlış görünür ve değer hesabı da hatalı çıkar.
Kat mülkiyetindeki daireler için arsa payı hesaplamasını, mirasçılar arasındaki dağılım için miras paylaşımı aracını kullanabilirsin. Satış aşamasında ödenecek harcı tapu harcı hesaplamasıyla öğrenebilirsin. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; hukuki işlemler için tapu müdürlüğüne ya da bir avukata danış.