Mevduat faizi
Kısa tanım
Bankaya belirli bir vadeyle yatırılan paraya bankanın ödediği yıllık faiz oranıdır; net getiri, faizden stopaj vergisi düşülerek bulunur.
Diğer adları: Vadeli mevduat faizi, Banka faizi
Birikimini bankada vadeli hesapta tuttuğunda banka sana bu süre için faiz öder. İlan edilen oran yıllık brüt orandır; vade sonunda hesabına geçen tutar ise vadenin uzunluğuna ve kesilen vergiye göre değişir.
Hesaplama
Türkiye'de mevduat faizi genellikle gün esasına göre hesaplanır: brüt faiz = anapara × yıllık oran × gün / 365. Ardından stopaj (gelir vergisi kesintisi) düşülür: net faiz = brüt faiz × (1 − stopaj oranı).
Örnek: 500.000 TL, yıllık %40 brüt faizle 32 gün vadeye yatırılsın. Brüt faiz 500.000 × 0,40 × 32 / 365 ≈ 17.534 TL'dir. Stopaj oranı %15 kabul edilirse net faiz yaklaşık 14.904 TL olur. Stopaj oranı vadeye ve döneme göre değiştiği için güncel oranla hesabı mevduat net getiri hesaplamasında yapabilirsin; brüt getiri için mevduat getirisi hesaplaması kullanılabilir.
Vade sonu yenileme ve bileşik etki
Vade sonunda faiz anaparaya eklenip aynı oranla yenilenirse faizin de faizi işler. 32 günlük vadelerle bir yıl boyunca yenilenen %40'lık brüt faiz, net bazda tek seferlik yıllık faizden daha yüksek bir efektif getiri sağlar. Bankaların farklı vade ve oranlarını yan yana görmek için mevduat teklifi karşılaştırmasını kullanabilirsin.
Reel getiri
Mevduatın gerçek kazancı enflasyonla birlikte değerlendirilmelidir. Net yıllık getirin %34, enflasyon %30 ise reel getiri yaklaşık 1,34 / 1,30 − 1 = %3,1'dir. Hesap için reel getiri hesaplamasına bakabilirsin. Mevduat, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu güvencesi kapsamında belirli bir tutara kadar korunur; tutarı kontrol etmekte fayda var. Bu bilgiler yatırım tavsiyesi değildir.