Politika faizi
Kısa tanım
Politika faizi, merkez bankasının para politikasının duruşunu gösteren ve bankalara fonlama sağladığı temel kısa vadeli faiz oranıdır; Türkiye'de bir hafta vadeli repo ihale faiz oranıdır.
Diğer adları: Politika faiz oranı, Bir hafta vadeli repo faizi, Merkez bankası faizi
Haberlerde "Merkez Bankası faizi sabit tuttu" ya da "faizi artırdı" denildiğinde kastedilen oran politika faizidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bu oranı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantılarında belirler ve bankalara bir hafta vadeli repo ihaleleriyle verdiği fonlamada uygular.
Ekonomiye nasıl yansır?
Politika faizi, ekonomideki diğer faizlerin çapasıdır. Yükseldiğinde bankaların fonlama maliyeti artar; bu da genellikle kredi ve mevduat faizlerini yukarı çeker. Kredi pahalılaşınca harcama ve talep yavaşlar, tasarruf cazipleşir ve enflasyon üzerindeki baskı azalır. Faiz indirimi ise tersi yönde çalışır. Bu zincire parasal aktarım mekanizması denir ve etkisi genellikle aylar içinde ortaya çıkar.
Faiz koridoru
Merkez bankası politika faizinin yanında gecelik borç verme ve borç alma oranları da belirler. Bu iki oran bir koridor oluşturur ve piyasadaki kısa vadeli faizlerin bu aralıkta kalmasını sağlar. Bazı dönemlerde fonlama farklı kanallardan yapıldığında piyasa faizi politika faizinden ayrışabilir; bu nedenle ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti de takip edilir.
Sen ne yapmalısın?
- Mevduat getirini değerlendirirken politika faizini ve enflasyon beklentisini birlikte düşün; reel getiri aracı enflasyonun ardından ne kaldığını gösterir.
- Değişken faizli kredilerde ve kredi kartı faizlerinde politika değişikliklerinin gecikmeli etkisini göz önünde tut.
- Geçmiş kararların seyrini politika faizi geçmişi sayfasından inceleyebilirsin.
Sık karıştırılanlar
Politika faizi, bankaların sana uyguladığı kredi faizi değildir; ticari bankalar risk, vade ve maliyetlerini ekleyerek kendi oranlarını belirler. Yasal faiz ve gecikme faizi gibi oranlar da ayrı mevzuatla belirlenir. Güncel politika faizi değeri ilgili araçlarda kullanılır; karar tarihlerini ve açıklamaları TCMB'nin resmi duyurularından takip etmek en sağlıklısıdır.