Pozlama üçgeni
Kısa tanım
Pozlama üçgeni, fotoğrafın ne kadar ışık alacağını belirleyen diyafram, enstantane (deklanşör hızı) ve ISO ayarlarının birbirine bağlı ilişkisini anlatan fotoğrafçılık kavramıdır.
Diğer adları: Pozlama, Exposure triangle
Bir fotoğrafın çok karanlık ya da çok parlak çıkması, sensöre ulaşan ışık miktarıyla ilgilidir. Bu miktarı üç ayar belirler ve birini değiştirdiğinde diğerlerini dengelemen gerekir. Bu üçlü ilişkiye pozlama üçgeni denir.
Üç kenar
- Diyafram (f değeri): Objektif açıklığıdır. f/2,8 geniş, f/16 dar açıklıktır. Geniş diyafram daha çok ışık alır ve alan derinliğini daraltır; arka planı flu yapar.
- Enstantane: Perdenin açık kaldığı süredir. 1/1000 saniye hareketi dondurur, 1/15 saniye elde çekimde titreme ve hareket izi bırakabilir.
- ISO: Sensör sinyalinin yükseltme düzeyidir. Yüksek ISO karanlıkta yardımcı olur ama görüntüde gren (gürültü) artar.
Stop mantığı
Her ayarda bir stop, ışığın iki katına çıkması ya da yarıya inmesidir. f/2,8'den f/4'e geçmek ışığı yarıya indirir; 1/125'ten 1/250'ye geçmek de öyle. ISO 100'den 200'e çıkmak ise duyarlılığı iki katına çıkarır.
Eşdeğer pozlama örneği
f/8, 1/125 s, ISO 100 doğru pozlama veriyorsa şu ayarlar da aynı parlaklığı verir:
- f/5,6, 1/250 s, ISO 100 (bir stop açıp bir stop hızlandırdın)
- f/8, 1/250 s, ISO 200 (hızı ISO ile telafi ettin)
Parlaklık aynı kalır ama görüntü karakteri değişir: ilkinde alan derinliği daralır, ikincisinde gürültü biraz artar. Bu dengeleri pozlama üçgeni aracında deneyebilirsin.
Pratik ipuçları
Güneşli bir günde "güneşli 16 kuralı" iyi bir başlangıçtır: f/16'da enstantaneyi ISO değerinin tersine yakın seç (ISO 100 için 1/100 ya da 1/125 s). Portrede önce diyaframı, sporda önce enstantaneyi, gece çekiminde ise ISO ile süreyi dengelemeyi düşün. Netlik aralığını önceden görmek için alan derinliği aracını, yıldız fotoğrafında iz oluşmadan en uzun süreyi bulmak için 500 kuralı aracını kullanabilirsin.