Beygir gücü

James Watt, 18. yüzyılda buhar makinelerini satarken müşterilerine tanıdık bir karşılaştırma sunmak istedi: makinesi kaç atın işini görüyordu? Beygir gücü böyle doğdu ve bugün hâlâ otomobil ruhsatlarında, motor kataloglarında ve tekne ilanlarında karşına çıkıyor.

Farklı beygir tanımları

• Metrik beygir (PS, CV): 75 kg'lık kütleyi saniyede 1 metre kaldıran güç; yaklaşık 735,5 W. Türkiye ve Avrupa'da araç tanıtımlarında genellikle bu kullanılır.
• Mekanik beygir (hp): İngiliz-Amerikan tanımı; yaklaşık 745,7 W.

Fark küçük görünse de 200 beygirlik bir motorda iki tanım arasında yaklaşık 3 birimlik fark oluşur. Teknik belgelerde artık SI birimi olan kilovat (kW) esas alınır.

Tork ve devirle ilişkisi

Bir motorun gücü, ürettiği tork ile dönüş hızının çarpımıdır:

Güç (kW) = Tork (Nm) × Devir (d/d) / 9.549

Örnek: 4.000 d/d'de 300 Nm tork üreten bir motorun gücü 300 × 4.000 / 9.549 ≈ 125,7 kW'tır. Bu da yaklaşık 171 PS ya da 169 hp eder. Hesabı beygir gücü tork hesaplama aracında yapabilir, birimler arasında güç dönüştürücüyle geçiş yapabilirsin.

Tork ile beygir arasındaki fark

Tork, motorun döndürme kuvvetidir ve özellikle düşük devirde çekiş hissini belirler. Beygir gücü ise bu kuvvetin ne kadar hızlı uygulandığını gösterir ve aracın ulaşabileceği performansla ilgilidir. Dizel motorlar genellikle düşük devirde yüksek tork, benzinli motorlar ise yüksek devirde daha fazla güç üretir.

Dikkat edilecekler

Katalog değerleri motor çıkışında ölçülür; tekerleğe ulaşan güç, şanzıman ve aktarma kayıpları nedeniyle daha düşüktür. Ayrıca ilanlarda PS ve hp'nin karıştırıldığı sık görülür; karşılaştırma yaparken aynı birimi kullandığından emin ol.