Asit-test oranı
Kısa tanım
Asit-test oranı, stoklar hariç dönen varlıkların kısa vadeli borçlara oranıdır; işletmenin stok satmadan borç ödeyebilme gücünü ölçer.
Diğer adları: Likidite oranı, Hızlı oran, Quick ratio
Bir işletmenin bilançosunda dönen varlıklar kısa vadeli borçlardan fazla görünebilir; ama bu varlıkların büyük kısmı depoda bekleyen stoksa, faturalar ödenmek için stokların satılmasını bekler. Asit-test oranı bu riski ortaya çıkarmak için stokları dışarıda bırakan daha sıkı bir likidite ölçüsüdür.
Formül
Asit-test oranı = (Dönen varlıklar − Stoklar) / Kısa vadeli yabancı kaynaklar
Bazı analistler peşin ödenmiş giderleri de paydan çıkarır; çünkü bunlar da nakde dönmez. Türkiye'deki finansal analiz kitaplarında aynı oran çoğu zaman likidite oranı adıyla geçer.
Örnek
Dönen varlıkları 500.000 TL, stokları 200.000 TL ve kısa vadeli borçları 300.000 TL olan bir şirket düşün. Cari oran 500.000 / 300.000 ≈ 1,67 iken asit-test oranı (500.000 − 200.000) / 300.000 = 1,00'dir. Yani şirket, stoklarına hiç dokunmadan kısa vadeli borçlarını tam olarak karşılayabilecek durumdadır. İki oranı birlikte görmek için cari oran ve asit-test oranı aracını kullanabilirsin.
Nasıl yorumlanır?
- 1 civarı genellikle yeterli kabul edilir.
- 1'in belirgin altında kalması, borç ödemesinin stok satışına ya da yeni finansmana bağlı olduğunu gösterir.
- Çok yüksek değer de atıl nakit ya da tahsil edilemeyen alacak birikimine işaret edebilir.
Dikkat edilecekler
Sektör farkı büyüktür: perakende ve gıda zincirleri stoklarını hızlı çevirdiği için düşük oranla rahatça çalışabilir; inşaat ya da makine imalatında durum farklıdır. Ticari alacakların kalitesi de önemlidir; alacaklar geç tahsil ediliyorsa oran iyimser kalır. Bu yüzden oranı alacak tahsil süresiyle birlikte değerlendirmek daha sağlıklıdır.